Τῷ ἀναγνώστῃ.
Ἀναλαβὼν ἀπὸ τινος χρόνου τὴν θρησκευτικὴν διδασκαλίαν ἔν τινι ἐνταῦθα ἐκπαιδευτηρίῳ, συνέταξα χάριν τῶν μαθητῶν μου τὴν παροῦσαν Ἱερὰν Ἱστορίαν, ἢν ἐκδίδω εἰς φῶς, διότι ἴσως καὶ εἰς ἄλλους μάλιστα ἐν ἀνωτέροις ἐκπαιδευτηρίοις διδάσκοντας δύναται νὰ φανῇ κατάλληλος πρὸς διδασκαλίαν τοῦ μαθήματος τούτου.
Ἐπειδὴ γράφων εἶχον ὑπ’ ὄψιν μαθητὰς μὴ προωρισμένους νὰ γίνωσι θεολόγοι, παρέλειψα πολλὰς λεπτομερείας, ἂς ἐθεώρησα δι’ αὐτοὺς περιττάς, περιορισθεὶς ν’ ἀναφέρω μόνον τὰ κυριώτερα γεγονότα. Ἐπειδὴ δὲ νομίζω, ὅτι τὸ κυριώτερον μέρος τῆς Ἱερᾶς Ἱστορίας εἶναι ἡ διδασκαλία τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, τοῦ θείου τῆς ἡμετέρας θρησκείας θεμελιωτοῦ, ἐξέτεινα πλειότερον ἢ ὡς σύνηθες τὸ μέρος τοῦτο, ζητήσας νὰ δώσω ὅσον τὸ δυνατὸν ἀκριβεστέραν καὶ πληρεστέραν ἔκθεσιν αὐτῆς, ἀκολουθῶν πιστῶς αὐτὰ τὰ ἱερὰ τῶν εὐαγγελίων κείμενα. Διὰ ταῦτα τὴν ἱστορίαν τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης καὶ τὸ ἱστορικὸν μέρος τῆς Καινῆς Διαθήκης ἐξέθηκα ὡς οἶόν τε συντόμως. Κατ’ ἐμὲ κριτὴν πρὸ πάντων ὁ διδάσκων τὴν Ἱερὰν Ἱστορίαν πρέπει νὰ σπουδάσῃ νὰ ἐντυπώσῃ εἰς τὸν νοῦν καὶ τὴν καρδίαν τοῦ μαθητοῦ τὴν ὑψηλὴν καὶ θαυμασίαν διδασκαλίαν τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, ἤτις θέλει χρησιμεύσει αὐτῷ δι’ ὅλου τοῦ βίου ὡς κανὼν καὶ ὁδηγὸς εἰς τὴν εὐσέβειαν καὶ τὴν ἀρετήν. Ὅταν τοῦτο κατορθώσῃ, κατώρθωσε τὸ πᾶν. Οὕτω δὲ μόνον νομίζω, δύναται καὶ τὸ μάθημα τοῦτο, τοῦ ὁποίου ἕνεκα τῆς συνήθως κακῶς γινομένης διδασκαλίας κινδυνεύει νὰ παραγνωρισθῇ ἡ μεγάλη χρησιμότης, νὰ ἀποδειχθῇ ὠφελιμώτατον πρὸς θρησκευτικὴν καὶ ἠθικὴν μόρφωσιν τῶν νέων. Ἂν ἐπέτυχον τοῦ σκοποῦ ἢ οὔ, ἂς κρίνωσιν οἱ δυνάμενοι νὰ κρίνωσιν.
Ἡ παροῦσα νεωτάτη ἔκδοσις δὲν ὑπέστη οὐδεμίαν οὐσιώδη μεταβολήν.
Εισαγωγή
Ἡ Ἱερὰ Ἱστορία
Ἡ Ἱερὰ Ἱστορία εἶναι ἡ ἱστορία τῆς ἐμφανίσεως εἰς τὸν κόσμον τῆς ἀληθοῦς ἤτοι τῆς χριστιανικῆς θρησκείας. Ἡ χριστιανικὴ αὕτη θρησκεία ἔχει μὲν ὡς κύριον αὐτῆς ἱδρυτὴν τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν, τὸν υἱὸν τοῦ Θεοῦ, ἀλλὰ τὴν ὁδὸν εἰς τοῦτον προπαρεσκεύασαν αἰῶνας πρὸ τῆς ἐλεύσεώς του οἱ πατριάρχαι τοῦ Ἰσραηλιτικοῦ λαοῦ, ἐξ οὗ ἐξῆλθε καὶ αὐτὸς ὁ Ἰησοῦς Χριστὸς καὶ οἱ λοιποὶ ἱεροὶ καὶ θεόπνευστοι ἄνδρες, οἱ ἀποσταλέντες παρὰ Θεοῦ πρὸς τὸν λαὸν τοῦτον, ἵνα ὁδηγήσωσιν αὐτὸν εἰς τὴν ἀληθῆ θρησκείαν. Ἡ φανέρωσις ἢ ἀποκάλυψις τῆς ἀληθοῦς ταύτης θρησκείας δὲν ἔγεινε δηλ. διὰ μιᾶς, ἀλλὰ κατὰ μικρόν. Ἄρχεται μὲν ἀπὸ τῶν πατριαρχῶν, τελειοποιεῖται δὲ ἐν μέρει μετὰ ταῦτα διὰ τοῦ Μωϋσέως και τῶν προφητῶν ἕως οὗ φθάνει εἰς τὴν τελείαν αὑτῆς συμπλήρωσιν ἐν τῷ Ἰησοῦ Χριστῷ. Ἡ ἱστορία τῶν πράξεων καὶ τῆς διδασκαλίας τῶν πατριαρχῶν, τοῦ Μωϋσέως, τῶν προφητῶν καὶ τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ, ἥτις εἶναι συνάμα ὁλόκληρος σχεδὸν ἡ ἱστορία τοῦ Ἰσραηλιτικοῦ λαοῦ, τοῦ λεγομένου καὶ λαοῦ τοῦ Θεοῦ, εἶναι ἡ ἱερὰ ἱστορία. Καὶ τὰ μὲν περὶ τῶν πατριαρχῶν καὶ τοῦ Μωϋσέως καὶ τῶν λοιπῶν προφητῶν εὑρίσκομεν εἰς τὰ ἱερὰ βιβλία, ἅτινα Παλαιὰν Διαθήκην 1 καλοῦμεν, τὰ δὲ περὶ Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ τῶν ἀποστόλων εἰς τὰ συγγράμματα τὰ ἀποτελοῦντα τὴν Καινὴν Διαθήκην. Κατὰ ταῦτα καὶ τὴν Ἱερὰν Ἱστορίαν δυνάμεθα νὰ διαιρέσωμεν εἰς δύο μέρη, εἰς τὴν Ἱστορίαν τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης καὶ εἰς τὴν Ἱστορίαν τῆς Καινῆς Διαθήκης.
1. Διαθήκης βιβλία ὠνομάσθησαν τὰ βιβλία ταῦτα, διότι ἡ θρησκεία ἐν αὐτοῖς θεωρεῖται ὡς συνθήκη τις καὶ συμφωνία μεταξὺ Θεοῦ καὶ ἀνθρώπων. Ὁ Θεὸς ἐξεδήλωσε διὰ τοῦ Μωϋσέως τοῖς Ἰσραηλίταις τὸ ἅγιον αὐτοῦ θέλημα καὶ ἀπηγγέλθῃ νὰ θεωρῇ καὶ ἀγαπᾷ αὐτοὺς ὡς τὸν ἐκλεκτὸν λαόν του, ἐκεῖνοι δὲ ἀνέλαβον τὴν ὑποχρέωσιν καὶ ὑπεσχέθησαν νὰ τηρῶσι τὴς ἐντολὰς τοῦ Θεοῦ (Ἐξόδ. κδ’, 7). Παλαιὰ Διαθήκη σημαίνει λοιπὸν παλαιὰν θρησκείαν, τὴν διὰ τοῦ Μωϋσέως δοθεῖσαν. Κατ’ ἀντίθεσιν δὲ πρὸς αὐτὴν ἐκλήθη ἡ θρησκεία ἡ συμπληρώσασα ἐκείνην, καὶ διδαχθεῖσα διὰ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ Καινὴ δηλ. Νέα Διαθήκη. Τὰ ἱερὰ βιβλία τῆς Παλαιᾶς καὶ Καινῆς Διαθήκης ἐγράφησαν παρ’ αὐτῶν τῶν θεοπνεύστων προφητῶν καὶ ἀποστόλων, καὶ καλοῦνται ὁμοῦ καὶ ἅγιαι Γραφαὶ ἢ ἁγία Γραφή.
Ἡ ἱστορία τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης
Ἡ ἱστορία τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης εἶναι ἡ ἱστορία τῶν πατριαρχῶν, τοῦ Μωϋσέως καὶ τῶν λοιπῶν θεοπνεύστων προφητῶν τῶν ἐμφανισθέντων μεταξὺ τῶν Ἰσραηλιτικοῦ λαοῦ, δι’ ὧν ἡ ἀληθὴς θρησκεία ἤρχισε νὰ διδάσκηται εἰς τὸν κόσμον, καὶ οἵτινες προπαρεσκεύασαν οὕτω τὴν ὁδὸν εἰς τὸν Ἰησοῦν Χριστόν, ὅστις ἔμελλε νὰ συμπληρώσῃ τὴν ἀποκάλυψιν ταύτην τῆς ἀληθοῦς θρησκείας. Εἶναι λοιπὸν ἡ ἱστορία τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης ἀναγκαία εἰσαγωγὴ εἰς τὴν ἱστορίαν τῆς Καινῆς Διαθήκης, ἥτις εἶναι τὸ κυριώτερον μέρος τῆς Ἱερᾶς Ἱστορίας, διότι ἄνευ τῆς γνώσεως τῆς διδασκαλίας τοῦ Μωϋσέως καὶ τῶν προφητῶν δὲν εἶναι ἐντελῶς καταληπτὴ ἡ διδασκαλία τοῦ Ἰησοῦ, συμπληρώσασα ἐκείνην. Εὑρίσκεται δὲ ἡ ἱστορία τῶν πατριαρχῶν, τοῦ Μωϋσέως καὶ τῶν προφητῶν εἰς τὰ βιβλία τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης. Τὰ βιβλία ταῦτα συνεγράφησαν παρ’ αὐτοῦ τοῦ Μωϋσέως καὶ τῶν ἄλλων προφητῶν, εἶναι δὲ τὰ πέντε βιβλία τοῦ Μωϋσέως, τὰ περιέχοντα τὸν δι’ αὐτοῦ τοῖς Ἰσραηλίταις δοθέντα νόμον καὶ ἐν γένει τὴν διδασκαλίαν του, ἱστορικὰ τινα βιβλία, ἐκθέτοντα τὴν ἱστορίαν τοῦ Ἰσραηλιτικοῦ λαοῦ ἀπὸ τῶν ἀρχαιοτάτων χρόνων μέχρι σχεδὸν τῶν χρόνων, καθ’ οὒς ἐφάνη ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός, καὶ ἄλλα τινὰ ἱερὰ διδακτικὰ συγγράμματα (ποιητικὰ καὶ προφητικά). Τὰ βιβλία ταῦτα ἐγράφησαν τὰ πλεῖστα εἰς ἑβραϊκὴν γλῶσσαν, μετεφράσθησαν δὲ κατὰ τὸν Γ’ αἰῶνα π. Χ. εἰς τὴν ἑλληνικὴν γλῶσσαν ὑπὸ Ο’ ἀνδρῶν. Ἐκ τοῦ ἑβραϊκοῦ πρωτοτύπου ἢ ἐκ τῆς ἀρχαίας ταύτης ἑλληνικῆς τῶν Ο’ μεταφράσεως ἐγένοντο μετὰ ταῦτα πλεῖσται νέαι μεταφράσεις.
Ἡ ἀρχαιοτάτη ἱστορία τοῦ ἀνθρωπίνου γένους κατὰ τὴν ἁγίαν Γραφήν
Κατὰ τὴν Γραφὴν ὁ κόσμος ἐδημιουργήθη παρὰ Θεοῦ 1. Τὴν πρώτην ἡμέραν ἐγένετο τὸ φῶς, τὴν δευτέραν τὸ στερέωμα τοῦ οὐρανοῦ, τὴν τρίτην ἐχωρίσθη ἡ θάλασσα ἀπὸ τῆς γῆς καὶ ἀνεβλάστησαν τὰ φυτά, τὴν τετάρτην ἐφάνη ὁ ἥλιος καὶ ἡ σελήνη καὶ τὰ ἄστρα, τὴν πέμπτην ἐγένοντο οἱ ἰχθύες καὶ τὰ πτηνὰ τοῦ οὐρανοῦ, τὴν δὲ ἕκτην τὰ ζῶα καὶ τελευταῖον ὁ ἄνθρωπος. Ἐποίησε δὲ ὁ Θεὸς τὸν ἄνθρωπον κατ’ εἰκόνα ἑαυτοῦ, τὸ μὲν σῶμα πλάσας ἀπὸ χοῦν, τὴν δὲ πνευματικήν, τ. ἔ. λογικήν, ἐλευθέραν καὶ ἀθάνατον ψυχὴν ἐμφυσήσας αὐτῷ. Διὰ τὴν λογικότητα ταύτην καλεῖται ὁ ἄνθρωπος εἰκὼν τοῦ Θεοῦ. Ἐπλάσθη δὲ ὁ ἄνθρωπος ἄρσεν καὶ θῆλυ καὶ τὰ ὀνόματα αὐτῶν ἦσαν Ἀδὰμ καὶ Εὔα. Ἡ γυνὴ ἐδόθη βοηθὸς τοῦ ἀνδρὸς ληφθεῖσα ἐκ τῆς πλευρᾶς αὐτοῦ. Ηὐλόγησε δὲ αὐτοὺς ὁ Θεὸς καὶ εἶπεν, αὐξάνεσθε καὶ πληθύνεσθε καὶ πληρώσατε τὴν γῆν. Οἱ πρῶτοι ἄνθρωποι ἔζων ἀθῶοι καὶ εὐτυχεῖς ἐν τῷ παραδείσῳ, ὤφειλον δὲ νὰ μένωσιν ἐν τῇ ἀθωότητι ταύτη, διότι ὁ προορισμὸς τοῦ ἀνθρώπου ἦτο νὰ πράττῃ τὸ ἀγαθόν, ἢ νὰ ἐκπληροῖ τὸ ἅγιον τοῦ Θεοῦ θέλημα καὶ ὑπὸ τὸν ὅρον τοῦτον νὰ ἦναι εὐτυχής· ἀλλ’ ὁ ἄνθρωπος παρήκουσε τὴν ἐντολὴν τοῦ Θεοῦ καὶ ἡμάρτησεν, ἀπὸ φίλου δὲ κατέστη ἐχθρὸς τοῦ Θεοῦ. Ἡ γραφὴ λέγει, ὅτι ἐνῷ εἶχον λάβει παρὰ Θεοῦ τὴν ἐντολὴν νὰ μὴ φάγωσιν ἀπὸ τοῦ ἐν τῷ παραδείσῳ δένδρου τῆς γνώσεως τοῦ καλοῦ καὶ τοῦ κακοῦ, αὐτοὶ παραβάντες τὴν ἐντολὴν ταύτην καὶ ἐνδώσαντες εἰς τὰς εἰσηγήσεις τοῦ πονηροῦ ἔφαγον. Ἀποτέλεσμα τῆς ἁμαρτίας ὑπῆρξεν ἡ δυστυχία τοῦ ἀνθρώπου, διότι ἐξεδιώχθη ἀπὸ τοῦ παραδείσου, ὅπου ἔζη εὐτυχής.
Ἡ μία παράβασις ἐπέφερε τὴν ἄλλην. Ὁ υἱὸς τοῦ Ἀδὰμ Κάϊν φονεύει τὸν ἀθῶον ἀδελφὸν του Ἄβελ, φθονήσας αὐτόν, διότι ὅτε ποτὲ προσέφερον θυσίας, ὁ μὲν Ἄβελ ἐκ τῶν προβάτων τοῦ ποιμνίου του, ὁ δὲ Κάϊν ἐκ τῶν καρπῶν τῆς γῆς, ἡ τοῦ Ἄβελ θυσία ὡς ἀπὸ καθαρᾶς καρδίας γενομένης ὑπῆρξεν εὐπροσδεκτοτέρα τῷ Θεῷ. Τὸ κακὸν ὁσημέραι ἐπολλαπλασιάζετο ἔτι περισσότερον. Οἱ ἀπόγονοι τοῦ Κάϊν ἦσαν ἄνθρωποι διεφθαρμένοι καὶ ἐγκατέλιπον τοῦ ἀληθινοῦ Θεοῦ τὴν λατρείαν. Μόνον ἐκ τῶν ἀπογόνων τοῦ Σήθ, ὂν ἐγέννησεν ὁ Ἀδὰμ μετὰ τὸν θάνατον τοῦ Ἄβελ, ἦσάν τινες εὐσεβεῖς καὶ φοβούμενοι τὸν Θεόν, καθὼς ὁ Ἐνώς, περὶ οὗ λέγεται, ὅτι ἔκτισε θυσιαστήριον εἰς λατρείαν τοῦ ἀληθινοῦ Θεοῦ καὶ μετ’ αὐτὸν ὁ Ἐνώχ, ὅστις εὐηρέστησε μεγάλως τῷ Θεῷ. Ἐπειδὴ ὅμως ἡ κακία ἐκορυφώθη ἐπὶ τῆς γῆς, ἀπεφάσισεν ὁ Θεὸς νὰ τιμωρήσῃ τοὺς ἀνθρώπους καὶ ἐπήνεγκεν γενικὸν κατακλυσμόν, ὅστις ἐξήλειψεν ἅπαν τὸ ἀνθρώπινον γένος, ἐσώθησαν δὲ μόνον ἐν κιβωτῷ ὁ Νῶε, ὁ μόνος εὑρεθεὶς δίκαιος ἄνθρωπος, μετὰ τῶν υἱῶν αὐτοῦ Σήμ, Χὰμ καὶ Ἰάφεθ καὶ τῶν γυναικῶν αὐτῶν. Ἐξ αὐτῶν κατάγονται οἱ μετὰ ταῦτα κατοικήσαντες τὴν γῆν λαοί. Ἀλλ’ ἡ τιμωρία αὕτη δὲν ἐσωφρόνισε τοὺς ἀνθρώπους. Αἱ κακίαι αὐτῶν ἐπληθύνθησαν πάλιν. Ἵνα μάλιστα μὴ ἐπέλθῃ νέος τις καταστρεπτικὸς κατακλυσμὸς ἐπὶ τῆς γῆς, ἐπεχείρησαν οἱ ἄνθρωποι νὰ ἱδρύσωσι πύργον τινά, ὅστις νὰ φθάνῃ εἰ δυνατὸν μέχρι τοῦ οὐρανοῦ. Ἀλλὰ τότε ὁ Θεὸς ἵνα ματαιώσῃ τὸ ἀλαζὸν αὐτῶν τοῦτο καὶ ὑπερήφανον ἐπιχείρημα, ἐσύγχισεν αὐτῶν τὰς γλώσσας. Ὅθεν ὁ πύργος οὗτος Βαβὲλ ἐκλήθη. Ἔκτοτε διαιρεθέντες διεσπάρησαν οἱ ἄνθρωποι εἰς ὅλον τὸν κόσμον καὶ ἀπετέλεσαν τοὺς διαφόρους λαούς.
1. Κατὰ τοὺς Ο’ περὶ τὸ 5508 π. Χ.
Ὁ Ἀβραάμ
Ὁ Ἀβραὰμ εἶναι ἐκεῖνος, ἐξ οὗ κατάγονται οἱ Ἑβραῖοι, ὁ πρῶτος αὐτῶν πατριάρχης ἢ γενάρχης. Τὸ πρῶτον κατώκει ἐν Χαλδαίᾳ ἢ Μεσοποταμία, γεννηθεὶς ἐκ γονέων εἰδωλολατρῶν. Ἡ εἰδωλολατρία εἶχε τότε κατακλύσει τὴν γῆν, ἡ δὲ λατρεία τοῦ ἀληθινοῦ Θεοῦ ἠγνοεῖτο σχεδὸν ἐντελῶς. Ἀλλ’ ὁ Θεὸς θέλων νὰ εἰσαγάγῃ τὴν ἀληθῆ θρησκείαν μεταξὺ τῶν ἀνθρώπων καὶ νὰ ἀπαλλάξῃ αὐτοὺς ἀπὸ τοῦ σκότους τῆς εἰδωλολατρίας ἐφώτισε τὸν Ἀβραὰμ καὶ τὸν ὡδήγησεν εἰς τὸ νὰ γνωρίση τὸν μόνον ἀληθινὸν Θεόν, δι’ αὐτοῦ δὲ ἔμελλεν ἡ ἀληθὴς αὕτη θεογνωσία ἐγκαθιδρυομένη ἐν τῷ λαῷ τῷ ἀπ’ αὐτοῦ μέλλοντι νὰ σχηματισθῇ νὰ διαδοθῇ ποτε ἐξ αὐτοῦ εἰς ἅπαντα τὸν κόσμον. Ὁ Ἀβραὰμ ἐπιγνοὺς τὸν ἀληθινὸν Θεόν, ἐγκατέλιπε τοὺς γονεῖς αὐτοῦ καὶ συγγενεῖς, καὶ ἐλθὼν εἰς τὴν Χαναὰν ἢ τὴν Παλαιστίνην μετὰ τῆς γυναικός του Σάρρας καὶ τοῦ ἀνεψιοῦ Λὼτ καὶ τῶν δούλων καὶ ποιμνίων του, ἐγκατέστη ἐν αὐτῇ. Ὁ Λὼτ μετὰ ταῦτα ἐξελέξατο ὡς τόπον διαμονῆς του τὰ περίχωρα τοῦ Ἰορδάνου ἐν Ἰουδαίᾳ, τὰς πόλεις Σόδομα καὶ Γόμορα περὶ τὴν μετὰ ταῦτα Νεκρὰν κληθεῖσαν θάλασσαν. Ὁ Ἀβραὰμ ἦτο πλούσιος ποιμὴν καὶ τοσοῦτον ἰσχυρός, ὥστε ὅτε ἔμαθεν ὅτι ὁ ἀνεψιός του Λὼτ ἠχμαλωτίσθη ὑπὸ τῶν ἐγχωρίων, ἦλθε πρὸς αὐτὸν μετὰ 318 ἀνδρῶν καὶ νικήσας τοὺς ἐχθροὺς τοῦ Λώτ, ἠλευθέρωσεν αὐτόν, ἐτιμήθη δὲ μεγάλως ὑπὸ τοῦ βασιλέως τῶν Σοδόμων καὶ τοῦ βασιλέως τῆς Σαλὴμ Μελχισεδέκ. Ἡ πίστις τοῦ Ἀβραὰμ πρὸς τὸν Θεὸν ἐδείχθη εὶς δύο περιστάσεις, πρῶτον, ὅτε στείρας οὔσης τῆς συζύγου του Σάρρας καὶ ἐν λίαν προβεβηκυίᾳ ἡλικίᾳ, παρακαλέσας τὸν Θεόν, ἐπίστευσεν ὅτι θὰ ἀποκτήσῃ υἱόν, ὅπερ καὶ ἐγένετο, διότι ἡ Σάρρα ἐννενηκοντούτις ἐγέννησε αὐτῷ τὸν Ἰσαὰκ καὶ δεύτερον, ὅτε κατὰ διαταγὴν τοῦ Θεοῦ, καθὼς λέγει ἡ Γραφή, δὲν ἐδίστασε νὰ ἀποφασίσῃ νὰ προσφέρῃ εἰς τὸν Θεὸν τὸν μονογενῆ του υἱὸν Ἰσαὰκ ἀπὸ τῆς ἐκτελέσεως τῆς ὁποίας ὅμως πράξεως ἐμποδίσθη παρ’ αὐτοῦ τοῦ Θεοῦ, σφαγιάσας ἀντὶ τοῦ υἱοῦ του κριὸν ἐκεῖ που παρατυχόντα. Ἔκτοτε αἱ ἀνθρωποθυσίαι, αἵτινες παρὰ τοῖς ἄλλοις ἀρχαίοις λαοῖς ἦσαν συνήθεις, δὲν ἐπετρέποντο μεταξὺ τῶν ἀπογόνων τοῦ Ἀβραάμ, μόνων δὲ κριῶν καὶ ἐν γένει ζώων θυσίαι ἔμειναν παρ’ αὐτοῖς ἐν χρήσει. Διὰ τὴν σταθερὰν πίστιν του πρὸς τὸν Θεὸν ἔλαβεν ὁ Ἀβραὰμ παρὰ Θεοῦ τὴν ἐπαγγελίαν, ὅτι ἐν τῷ σπέρματι αὐτοῦ, δηλαδὴ διὰ τῶν ἀπογόνων του, ἔμελλον νὰ εὐλογηθῶσι πάντα τὰ ἔθνη τῆς γῆς. Πράγματι δὲ ὁ Ἰησοῦς Χριστός, δι’ οὗ ἀληθὴς θεογνωσία διεδόθη εἰς ὅλα τὰ ἔθνη, ἐφάνη ἐν τῷ ἀπὸ τοῦ Ἀβραὰμ καταγομένῳ λαῷ. Ἐν Σοδόμοις καὶ Γομόροις, ὅπου κατῴκει ὁ Λώτ, ἡ διαφθορὰ τοσοῦτον ἐκορυφώθη, ὥστε ὁ Θεὸς πρὸς τιμωρίαν τῶν κατοίκων αὐτῶν ῥίψας πῦρ ἐξ οὐρανοῦ, κατέκαυσε τὰς πόλεις ταύτας καὶ μόνος ὁ Λὼτ μετὰ τῶν θυγατέρων του ἐσώθη ἀπ’ αὐτῶν. Ὁ Ἀβραὰμ ἤκμασε περὶ τὸ 2200 ἔτος π. Χ.
Ἡ Γραφὴ περὶ Ἰσαὰκ καὶ Ἰακώβ
Μετὰ τὸν Ἀβραὰμ ὡς πατριάρχην ἑαυτῶν ἐθεώρουν καὶ ἐκάλουν οἱ Ἑβραῖοι τὸν υἱὸν αὐτοῦ Ἰσαὰκ καὶ τὸν τούτου υἱὸν Ἰακώβ. Ὁ Ἰσαὰκ ἠκολούθησε τοῖς ἴχνεσι τοῦ πατρὸς αὐτοῦ καὶ ἐλάτρευσε καὶ αὐτὸς τὸν ἀληθινὸν Θεόν. Ἔλαβε δὲ εἰς γυναῖκα τὴν Ῥεβέκκαν, τὴν θυγατέρα Βαθουήλ, υἱοῦ Ναχὼρ ἀδελφοῦ τοῦ Ἀβραάμ, κατοικοῦντος ἐν τῇ πόλει τῆς Μεσοποταμίας Ναχώρ. Ἐκ τῆς Ῥεβέκκας ταύτης ἔσχε δύο υἱοὺς τὸν Ἠσαῦ καὶ τὸν Ἰακώβ. Ὁ Ἠσαῦ ἤσκει τὸ ἔργον τοῦ θηρευτοῦ, ἦτο δὲ ἐμπαθὴς καὶ δὲν ἐκράτει τῶν ἐπιθυμιῶν αὐτοῦ. Ἐλθὼν ποτε ἀπὸ θήρας καὶ κατατρυχόμενος ὑπὸ τῆς πείνης, ἐπώλησε τῷ νεωτέρῳ αὐτοῦ ἀδελφοῦ Ἰακὼβ τὰ πρωτοτοκεῖα αὐτοῦ ἀντὶ εὐτελοῦς τροφῆς, ἢν ἔδωκεν αὐτῷ οὗτος! Ὁ κακὸς χαρακτὴρ τοῦ Ἠσαῦ ἐφάνη καὶ διότι ἔλαβε γυναῖκα οὐχὶ ἐκ τῶν ὁμοφύλων του ἐν Μεσοποταμίᾳ, ἀλλ’ ἐκ τῶ ἀσεβῶν καὶ λίαν διεφθαρμένων Χαναναίων. Ὁ Ἰακὼβ ἦτο ἐναρετώτερος. Ἡ ἀρετὴ ὅμως τῶν πατριαρχῶν τούτων δὲν πρέπει νὰ μετρῆται μὲ τὸ τέλειον μέτρον τῆς χριστιανικῆς ἡθικῆς. Ὁ Ἰακὼβ δὲν ἐδίστασε πειθόμενος εἰς τὰς συμβουλὰς τῆς μητρός του, Ῥεβέκκας δι’ ἀπάτης νὰ λάβῃ τὴν εὐλογίαν τοῦ γέροντος καὶ τυφλοῦ πατρός του Ἰσαάκ, τὴν ἀνήκουσαν εἰς τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ Ἠσαῦ. Βλέπων δηλαδὴ ὁ Ἰσαὰκ ὅτι ἐγήρασε καὶ ὅτι ἤγγιζον αἱ ἡμέραι τοῦ θανάτου του, προσεκάλεσε τὸν Ἠσαῦ καὶ εἶπεν αὐτῷ, Τέκνον μου, ὕπαγε, θήρευσον καλόν τι θήρευμα καὶ παρασκεύασον αὐτὸ νὰ φάγω, ὅπως γνωρίζεις, ὅτι ἐπιθυμῶ, ἵνα σὲ εὐλογήσω πρὶν ἀποθάνω. Ἀλλ’ ἐνῷ ὁ Ἠσαῦ μετέβη εὶς τὴν θήραν, ἡ Ῥεββέκα ἥτις εἶχεν ἀκούσει τὴν ἐντολὴν τοῦ Ἰσαάκ, παρήγγειλε τῷ Ἰακὼβ νὰ φέρῃ ἐκ τοῦ ποιμνίου του (διότι ἦτο ποιμὴν) δύο ἐρίφια, τὰ ὁποῖα ἀφοῦ ἔσφαξεν, ἠτοίμασε διὰ τὸν Ἰσαάκ. Ἐνδύσασα δὲ τὸν Ἰακὼβ διὰ τῶν ἐνδυμάτων τοῦ Ἠσαῦ καὶ καλύψασα τὰς χεῖρας του διὰ τῶν δερμάτων τῶν ἐριφίων οὕτως, ὥτε ἐὰν ἤθελε τὸν ψηλαφήσει ὁ Ἰσαὰκ νὰ βεβαιωθῇ, ὅτι ἦτο ὁ Ἠσαῦ, ὅστις ἦτο λίαν δασύς, ἐνῶ ὁ Ἰακὼβ ἦτο λεῖος, ἔδωκε τῷ Ἰακὼβ ἵνα προσφέρῃ εἰς τὸν πατέρα του τὰς τροφάς. Ὁ Ἰσαὰκ ἠρώτησε, τίς εἶναι ὁ προσφέρων τὰς τροφάς; Ὅτε δὲ ὁ Ἰακὼβ ἀπήντησεν, Ὁ Ἰσαάκ, ἐκάλεσεν αὐτὸν πλησίον καὶ ἐψηλάφισε αὐτόν, εἶπε δέ, Ἡ μὲν φωνή, φωνή Ἰακώβ, αἱ δὲ χεῖρες, χεῖρες Ἠσαῦ. Ἀλλ’ ὅμως ηὐλόγησεν αὐτόν. Μετὰ ταῦτα ἦλθεν ἀπὸ τῆς θήρας καὶ ὁ Ἠσαῦ, ἀλλ’ ὅτε παρέθηκε τῷ Ἰσαὰκ νὰ φάγῃ, ἐφανέρωσεν οὖτος αὐτῷ τὴν ἀπάτην τοῦ Ἰακώβ. Ἕκτοτε ὀργισθεὶς ὁ Ἠσαῦ ἐζήτει νὰ φονεύσῃ τὸν Ἰακώβ. Διὰ τοῦτο συμβουλῇ τῆς Ῥεβέκκας ἀπῆλθεν ὁ Ἰακὼβ εἰς Μεσοποταμίαν πρὸς τοὺς ἐκεῖ συγγενεῖς του. Ὁ Ἰσαὰκ ἀπέθανε περὶ τὸ 2050 π. Χ.
Τὸν πρὸς Θεὸν φόβον τοῦ Ἰακώβ, καθ’ ὂν ὑπερτέρει τοῦ Ἠσαῦ, δεικνύει τὸ ὄνειρον, τὸ ὁποῖον εἶδε καθ’ ὀδόν. Ἐνῷ δηλαδὴ εὑρίσκετο ἀκόμη εἰς Χαναὰν κοιμηθεὶς ἔν τινι τόπῳ, εἶδε κατ’ ὄναρ κλίμακα τινα, ἥτις ἐστηρίζετο μὲν ἐπὶ τῆς γῆς, ὑψοῦτο δὲ μέχρι τοῦ οὐρανοῦ. Ἐπ’ αὐτῆς δὲ ἀνέβαινον καὶ κατέβαινον οἱ ἄγγελοι τοῦ Θεοῦ. Ἤκουσε δὲ καὶ φωνὴν λέγουσαν αὐτῷ: Ἡ γῆ, ἐφ’ ἧς κεῖσαι, θὰ δοθῇ σοὶ καὶ τοῖς ἀπογόνοις σου, διὰ σοῦ δὲ καὶ τοῦ σπέρματός σου θὰ εὐλογηθῶσι πάντα τὰ ἔθνη. Ἀφυπνώσας ὁ Ἰακώβ, πλήρης συγκινήσεως, ἀνέκραξε: Πόσον φοβερὸς εἶναι ὁ τόπος οὗτος! Εἶναι βεβαίως οἶκος Θεοῦ ἐνταῦθα καὶ αὔτη ἡ πύλη τοῦ οὐρανοῦ. Καὶ λαβὼν τὸν λίθον, ἐφ’ οὗ εἶχε κατακλίνει τὴν κεφαλήν του, ἔστησεν αὐτὸν εἰς μνημεῖον ἐπὶ τοῦ τόπου ἐκείνου καὶ ηὐχήθη ὅτι ἐὰν ἐπιστρέψῃ ἀπὸ τῆς Μεσοποταμίας, ἔμελλε νὰ κτίσῃ ἐκεῖ θυσιαστήριον καὶ νὰ προσφέρῃ θυσίας τῷ Θεῷ. Εἰς Μεσοποταμίαν ἦλθε πρὸς τὸν Λάβαν τὸν ἀδελφὸν τῆς μητρός του κατοικοῦντα ἐν Χαρράν. Οὗτος εἶχε δύο θυγατέρας, τὴν μὲν πρεσβυτέραν Λείαν, πάσχουσαν τοὺς ὀφθαλμούς, τὴν δὲ νεωτέραν καὶ ὡραιοτέραν Ῥαχήλ. Τὴν Ῥαχὴλ ταύτην ζητεῖ εἰς γυναῖκα ὁ Ἰακώβ, δεχθεὶς ὅρον νὰ ὑπηρετήσῃ ἐν τοῖς ποιμνίοις τοῦ Λάβαν, χάριν αὐτῆς ἑπτὰ ὅλα ἔτη. Ἀλλὰ μετὰ τὰ ἑπτὰ ἔτη ἀντ’ αὐτῆς δίδει ὁ Λάβαν αὐτῷ τὴν Λείαν, ὑποχρεοῖ δ’ αὐτὸν νὰ ὑπηρετήσῃ ἕτερα ἑπτὰ ἔτη, ἵνα λάβῃ καὶ τὴν Ῥαχήλ. Ἀφοῦ δὲ καὶ ταύτην ἔλαβεν ἐπανῆλθε πρὸς τοὺς γονεῖς αὐτοῦ. Φοβούμενος δὲ μὴ ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ Ἠσαῦ ἐξακολουθῇ πνέον μένεα κατ’ αὐτοῦ, προπέμψας πλούσια δῶρα, ἐζήτησε νὰ ἐξευμενίσῃ αὐτόν. Ἀλλ’ ὁ Ἠσαῦ μὴ μνησικακῷν πλέον, ὑπεδέχθη αὐτὸν ἀδελφικῶς. Ὁ Ἰακὼβ ἀπέκτησε δώδεκα υἱοὺς ἕξ μὲν ἐκ τῆς Λείας, τὸν Ῥουβήμ, τὸν Συμεών, τὸν Λευΐ, τὸν Ἰούδαν, τὸν Ἰσάχαρ, τὸν Ζαβουλών, δύο δὲ ἐκ τῆς Ῥαχὴλ τὸν Ἰωσὴφ καὶ τὸν Βενιαμὶν καὶ τέσσαρας ἐκ τῶν δούλων του τὸν Δάν, τὸν Νεφθαλείμ, τὸν Γὰθ καὶ τὸν Ἀσήρ. Ἐκ τούτων προῆλθον αἱ δώδεκα φυλαὶ τοῦ Ἰσραήλ. Ὁ Ἰακὼβ ἐπεκλήθη καὶ Ἰσραὴλ (ὅπερ σημαίνει μετὰ τοῦ Θεοῦ παλαίσας). Διὰ τοῦτο οἱ ἀπόγονοι αὐτοῦ ἐκλήθησαν Ἰσραηλῖται.
Ὁ Ἰωσήφ
Ὁ Ἰωσὴφ ὑπῆρξεν ὁ ἀγαπητότατος υἱὸς τοῦ Ἰακώβ, εἰς δεῖγμα δὲ τῆς πρὸς αὐτὸν ἰδιαζούσης ἀγάπης του, εἶχε δώσει αὐτῷ καὶ ποικιλόχρουν τι ἔνδυμα. Ἀλλὰ διὰ τοῦτο ἐφθονεῖτο παρὰ τῶν ἀδελφῶν του. Ὁ φθόνος οὗτος ηὔξησεν, ἀφ’ οὗ ὁ Ἰωσὴφ διηγήθη αὐτοῖς ἐνύπνια τινα, ἅπερ προεδήλου, ὅτι ἔμελλε ποτε νὰ γίνῃ πάντων ἀνώτερος. Εἶχε δηλαδὴ ἰδεῖ καθ’ ὕπνον, ὅτι ἔν τινι πεδιάδι ἕδενον αὐτὸς τε καὶ οἱ ἀδελφοί του δεμάτια καὶ ὅτι τὸ μὲν δεμάτιόν του ἵστατο ὄρθιον, τὰ δὲ ἐκείνων πέριξ αὐτοῦ κείμενα προσεκύνουν τὸ αὐτοῦ. Ἄλλοτε πάλιν εἶδεν, ὅτι ὁ ἥλιος, ἡ σελήνη καὶ οἱ ἀστέρες πεσόντες προσεκύνουν αὐτόν. Διὰ ταῦτα ὄτε ποτὲ εἶδον αὐτὸν οἱ ἀδελφοί του ἐρχόμενον εἰς τὰ ποίμνιά των, τὰ ὁποῖα ἐφύλαττον, πεμπόμενον παρὰ τοῦ πατρός των, ἵνα μάθῃ κατ’ αὐτούς, ἐσκέφθησαν νὰ φονεύσωσιν αὐτόν, ἵνα ἀπαλλαγῶσιν αὐτοῦ. Ἤθελον δὲ ἐκτελέσῃ τὴν ἀπάνθρωπον βουλήν των, ἐὰν ὁ Ῥουβὴμ δὲν ἔπειθεν αὐτοὺς νὰ ρίψωσιν αὐτὸν μᾶλλον εἰς λάκκον τινά, ἐπειδὴ δὲ τυχαίως διήρχοντο ἐκεῖθεν ἔμποροι τινες Ἰσμαηλῖται τῇ συμβουλῇ τοῦ Ἰούδα ἐπώλησαν αὐτὸν αὐτοῖς. Χρίσαντες δὲ τὸ ἔνδυμα αὐτοῦ δι’ αἵματος ἐριφίου, ἀπέστειλαν αὐτὸ πρὸς τὸν πατέρα των, εἰπόντες ὅτι θηρίον κατέφαγεν αὐτόν. Ὁ Ἰακὼβ ταῦτα μαθὼν ἐπένθησε βαθέως τὸν θάνατον τοῦ προσφιλοῦς του υἱοῦ. Θηρίον κακὸν ἔλεγεν, ἔφαγε τὸν Ἰωσήφ!
Οἱ Ἰσμαηλῖται ἔμποροι ἀγαγόντες τὸν Ἰωσὴφ εἰς Αἴγυπτον, ἐπώλησαν αὐτὸν εἰς τινα Πεντεφρήν, ἀξίωμα τι παρὰ τῷ βασιλεῖ Φαραὼ κατέχοντα, τούτου δὲ διὰ τὴν ἀρετήν του ἐκέρδησεν ὁ Ἰωσὴφ ταχέως τὴν ἰδιαιτέραν εὔνοιαν. Ἀλλ’ ἡ διεφθαρμένη αὐτοῦ γυνή, διότι ὁ Ἰωσὴφ ἀνθίστατο εἰς τὰς πονηρὰς αὐτῆς ἐπιθυμίας, συκοφαντεῖ αὐτὸν παρὰ τῷ ἀνδρὶ αὐτῆς, ὅστις πιστεύσας αὐτῇ, ἔρριψεν αὐτὸν εἰς τὴν φυλακήν. Ἀλλὰ καὶ ἐν τῇ φυλακῇ ὑπῆρχον ὁ ἀρχιοινοχόος καὶ ἀρχισιτοποιὸς τοῦ Φαραώ. Οἱ δύο δὲ οὗτοι εἶδον ἐνύπνια, ὁ μὲν πρῶτος ὅτι εἶχεν εἰς χεῖρας του τρία κλίματα πλήρη σταφυλῶν, τὰς ὁποίας θλίψας ἠτοίμασεν οἶνον, τὸν ὁποῖον προσέφερε πάλιν τῷ βασιλεῖ, ὁ δὲ ὅτι εἶχεν ἐπὶ κεφαλῆς τρία κάνιστρα, ὧν τὸ ἐπάνω πλῆρες πραγμάτων ἐξ ὧν προσέφερε τῷ βασιλεῖ, τὰ δὲ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ ἐρχόμενα κατέτρωγον αὐτά. Τὰ ἐνύπνια ταῦτα ἐξήγησεν οὕτως ὁ Ἰωσήφ. Ὁ μὲν ἀρχιοινοχόος ἔμελλε μετὰ τρεῖς ἡμέρας νὰ ἀποκαταστῇ πάλιν εἰς τὸ πρῶτον ἀξίωμά του, ὁ δὲ ἀρχισιτοποιὸς ἔμελλε μετὰ τρεῖς ἡμέρας νὰ ἀποκεφαλισθῇ, τὰ δὲ ὄρνεα ἔμελλον νὰ ἔρχωνται νὰ κατατρώγωσι τὰς σάρκας του. Ταῦτα δὲ καὶ ἐγένοντο. Εἰς μάτην εἶχε παρακαλέσει ὁ Ἰωσὴφ τὸν ἀρχιοινοχόον ἐν τῇ εὐτυχίᾳ του νὰ μνησθῇ καὶ αὐτοῦ καὶ νὰ μεριμνήσῃ καὶ περὶ τῆς ἀπελευθερώσεώς του. Τότε ἐπελάθετο ἐντελῶς αὐτοῦ. Ἀλλὰ δύο ἔτη μετὰ ταῦτα εἶδε καὶ ὁ Φαραὼ ἐνύπνιον τι. Εἶδε δηλαδὴ ὅτι ἑπτὰ παχεῖαι βόες ἀνέβαινον ἀπὸ τοῦ ποταμοῦ Νείλου, κατόπιν δὲ αὐτῶν ἤρχοντο ἕτεραι ἑπτὰ, ἀλλ’ ἰσχναὶ βόες, αἵτινες κατέφαγον τὰς παχείας. Ὁμοίως εἶδεν, ὅτι ἀνεβλάστησαν ἑπτὰ στάχυες καλοί, ἀλλὰ τούτους κατέπιον ἄλλαι ἑπτὰ στάχυες μετὰ ταῦτα ἀναφανέντες λεπτοὶ καὶ ξηροί. Οὐδεὶς τῶν σοφῶν τοῦ Φαραὼ ἠδύνατο νὰ ἐξηγήσῃ τὸ ὄνειρον τοῦτο. Τότε ὁ ἀρχιοινοχόος ἐνθυμηθεὶς τὸν ἐν τῇ φυλακῇ Ἰωσήφ, διηγήθη τῷ Φαραῷ, πῶς ἡ ἐξήγησις τῶν ὀνείρων, ἅτινα εἶδον αὐτὸς τε καὶ ὁ ἀρχισιτοποιὸς ἐν τῇ φυλακῇ, ἡ παρὰ τοῦ Ἰωσὴφ γενομένη, ἀκριβέστατη ἐπηλήθευσε. Προσκαλεῖται λοιπὸν ὁ Ἰωσὴφ ἀπὸ τῆς φυλακῆς, ἐξήγησε δὲ οὕτως τὸ ἐνύπνιον τοῦ Φαραῶ. Αἱ ἑπτὰ παχεῖαι βόες καὶ οἱ ἑπτὰ παχεῖς στάχυες παρίστανον ἑπτὰ ἔτη ἀφθονίας, ἅτινα ἔμελλον τότε νὰ ἐπέλθωσιν, αἱ δὲ ἑπτὰ ἰσχναὶ βόες καὶ οἱ ἑπτὰ ἰσχνοὶ καὶ ξηροὶ στάχυες παρίστανον ἑπτὰ ἔτη σιτοδείας ἅτινα ἔμελλον νὰ ἀκολουθήσωσι μετὰ τὰ ἔτη τῆς ἀφθονίας. Διὰ τοῦτο συνεβούλευσε τῷ Φαραῷ κατὰ τὸν χρόνον τῆς ἀφθονίας νὰ πληρώσῃ τὰς ἀποθήκας τοῦ κράτους σίτου διὰ τὰ ἑπόμενα ἄγονα ἔτη. Ἡ ἐξήγησις αὔτη καὶ ἡ τῶν ἄλλων ὀνείρων ἐν τῇ φυλακῇ ἐποίησαν τοιαύτην ἐντύπωσιν τῷ Φαραῷ, ὥστε παρέσχεν αὐτῷ πᾶσαν τὴν ἑαυτοῦ εὔνοιαν, ἀνεβίβασε δὲ αὐτὸν εἰς τὸ μέγιστον ἀξίωμα τοῦ κράτους, ἀναθεὶς αὐτῷ τὴν φροντίδα τῆς συλλογῆς καὶ ἀποταμιεύσεως τῶν καρπῶν κατὰ τὰ ἔτη τῆς ἀφθονίας.
Ὅτε ἐπῆλθε καθὼς προεῖπεν ὁ Ἰωσήφ, ἡ σιτοδεία, ἥτις ἐπεξετάθη οὐ μόνον ἐπὶ τὴν Αἴγυπτον, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τὰς πέριξ χώρας, ἔπεμψεν ὁ Ἰακὼβ ἀπὸ τῆς Χαναὰν εἰς τὴν Αἴγυπτον, ὅπου ἐγνώσθη, ὅτι ὑπῆρχεν ἀποταμιευμένος σῖτος ἄφθονος, τοὺς υἱούς του, ἵνα ἀγοράσωσι σῖτον, κρατήσας μόνον τὸν Βενιαμὶν τὸν ὁμομήτριον ἀδελφὸν του Ἰωσήφ. Οἱ υἱοὶ τοῦ Ἰακὼβ ἔρχονται πρὸς τὸν Ἰωσὴφ ὅστις ἀναγνωρίζει μὲν αὐτούς, ἀλλὰ ἀποκρύπτει τοῦτο ἀπ’ αὐτῶν, θέλων πρῶτον νὰ τιμωρήσῃ αὐτοὺς καὶ νὰ ἀναγκάσῃ ἵνα συναισθανθῶσι τὸ ἔγκλημα, ὅπερ διέπραξαν κατ’ αὐτοῦ. Διὰ τοῦτο διέταξε πρῶτον νὰ φυλακίσωσιν αὐτοὺς ὡς δήθεν κατασκόπους τῆς χώρας, ἀλλ’ οὗτοι διαμαρτυρόμενοι ἐβεβαίουν ὅτι εἶναι εἰρηνικοὶ ἄνθρωποι, ὅτι ἦσαν δώδεκα ἀδελφοὶ καὶ ὅτι εἷς τούτων δὲν ὑπάρχει πλέον, ὁ δὲ ἄλλος ἐκρατήθη παρὰ τοῦ πατρός των. Ὅτε δὲ μὴ γνωρίζοντες, ὅτι ἐννοεῖ τὴν γλῶσσαν αὐτῶν ὁ Ἰωσήφ, εἶπον πρὸς ἀλλήλους, ὅτι ταῦτα πάντα πάσχομεν δι’ ὅσα ἐποιήσαμεν κατὰ τοῦ Ἰωσήφ, κατελήφθη οὗτος ὑπὸ τοιαύτης συγκινήσεως ὥστε μὴ δυνάμενος νὰ κρατήση τὰ δάκρυα ἀπεχώρησε καὶ ἔκλαυσε. Μετὰ ταῦτα κρατήσας τὸν Συμεὼν ὡς ὅμηρον ἀπέστειλε τοὺς λοιποὺς παραγγείλας νὰ φέρωσι πρὸς αὐτὸν καὶ τὸν ἄλλον ἀδελφόν των, τὸν Βενιαμίν. Διέταξε δὲ νὰ ἐνθέσωσι πρότερον εἰς τοὺς σάκκους των τὸ ἀργύριον ἑκάστου, τὸ ὁποῖον εἶχε φέρει διὰ τὸν σῖτον. Ὅτε ἐπέστρεψαν εἰς τὰ ἴδια καὶ ἤνοιξαν τοὺς σάκκους, μετ’ ἐκπλήξεως εἶδον ἐν αὐτοῖς τὸ ἀργύριον. Ὅτε δὲ μετ’ ὀλίγον καταναλώσαντες τὸν πρῶτον σῖτον, ἐπανῆλθον πάλιν πρὸς ἀγορὰν νέου σίτου εἰς Αἴγυπτον, ἔφερον καὶ τὸ πρῶτον ἐκεῖνο ἀργύριον ὁπίσω, ἤγαγον δὲ μετ’ αὐτῶν καὶ τὸν Βενιαμίν, τὸν ὁποῖον μετὰ μεγάλης δυσκολίας ἐπείσθη ὁ γέρων πατὴρ νὰ δώσῃ αὐτοῖς. Ἀρκεῖ ἔλεγεν, ὅτι ὁ μὲν Ἰωσὴφ ἀπέθανεν, ὁ δὲ Συμεὼν ἐκρατήθη εἰς Αἴγυπτον. Μὴ θέλετε νὰ μοὶ ἀφαιρέσητε καὶ τὸν Βενιαμίν. Ἔπρεπε δὲ νὰ ἐγγυηθῇ πρῶτον περὶ τῆς ζωῆς αὐτοῦ ὁ Ἰούδας, ἵνα ἀποφασίσῃ νὰ δώσῃ καὶ τὸν Βενιαμίν. Ὁ Ἰωσὴφ ἰδὼν τὸν Βενιαμὶν ἐδάκρυσε. Καὶ τὸ μὲν ἀργύριον ὅπερ ἐπέστρεψαν δὲν ἐδέχθη, προσεκάλεσε δὲ αὐτοὺς εἰς γεῦμα, τάξας αὐτοὺς κατὰ τὴν αὐτῶν ἡλικίαν ὅπερ ἐξέπληξεν αὐτούς. Ἔπειτα δὲ ἀφοῦ οἱ ὑπηρέται ἐγέμισαν τοὺς σάκκους σίτου καὶ κατὰ διαταγήν του ἐνέθηκαν εἰς αὐτοὺς πάλιν τὸ ἀντίτιμον τοῦ σίτου, ἀνεχώρησαν οἱ ἀδελφοὶ παραλαβόντες καὶ τὸν Συμεῶνα. Ἐν τῷ σάκκῳ τοῦ Βενιαμὶν ἐκτὸς τοῦ ἀντιτίμου διέταξεν ὁ Ἰωσὴφ νὰ ἐνθέσωσι καὶ τὸ ἀργυροῦν ποτήριον. Μετὰ δὲ τὴν ἀναχώρησίν των διέταξε νὰ καταδιώξωσιν αὐτοὺς καὶ νὰ ἐπαναγάγωσιν αὐτοὺς διὰ τῆς βίας, ἵνα τιμωρηθῶσιν ὡς κλέπται τοῦ ἀργυροῦ ποτηρίου. Ἐκεῖνοι τότε ἐμβρόντητοι γενόμενοι ὑπὸ φόβου, πιστεύοντες εἰς τὴν ἀθωότητά των, ὁμοφώνως εἶπον ὅτι ἐὰν ἤθελεν εὑρεθῆ παρ’ αὐτοῖς τὸ ποτήριον, εἶνε ἕτοιμοι νὰ γίνωσιν πάντες δοῦλοι, ὁ δὲ κλέψας αὐτὸ, νὰ θανατωθῇ. Ὁ Ἰωσὴφ ἤλεγξεν αὐτοὺς πικρῶς. Ἐπειδὴ δὲ τὸ ποτήριον εὑρέθη ἐν τῷ σάκκῳ τοῦ Βενιαμίν, εἶπεν, ὅτι τοῦτον μόνον θέλει νὰ κρατήσῃ ὡς δοῦλον ἐν Αἰγύπτῳ. Δύναται πᾶς τις νὰ φαντασθῇ ὁποία ὑπῆρξεν ἡ ἔκπληξις καὶ ἡ θλίψις, ἥτις κατέλαβε πάντας τοὺς ἀδελφούς, συλλογιζομένους μετὰ πόσης δυσκολίας ἀπέσπασαν τὸν Βενιαμὶν ἀπὸ τοῦ πατρός των καὶ τί θὰ ἔπασχεν οὗτος μανθάνων ὅτι ὁ Βενιαμὶν ἔμεινε δοῦλος ἐν Αἰγύπτῳ. Ἀλλ’ ὁ Ἰούδας τότε, διηγηθεὶς ὑπὸ ποῖον ὅρον ἀφῆκεν αὐτοῖς ὁ πατὴρ τὸν Βενιαμὶν, ὅτι αὐτὸς ἠγγυήθη περὶ τῆς ζωῆς του καὶ ὅτι ὁ πατήρ των ἤθελεν ἀφεύκτως ἀποθάνει, μὴ βλέπων ἐπιστρέφοντα τὸν Βενιαμίν, προσηνέχθη νὰ μείνῃ αὐτὸς δοῦλος ἀντ’ αὐτοῦ. Τότε ὁ Ἰωσὴφ μὴ δυνάμενος πλέον νὰ κρατήσῃ τὴν συγκίνησίν του, γνωρίζεται μετὰ τῶν ἀδελφῶν του καὶ ἐναγκαλισθεὶς κατεφίλησεν αὐτούς. Ἀποστέλλει δὲ αὐτοὺς μετὰ πλουσίων δώρων πρὸς τὸν πατέρα του καὶ παραγγέλει αὐτῷ νὰ μετοικίσῃ μετὰ τῶν υἱῶν του καὶ πάντων τῶν ὑπαρχόντων του εἰς τὴν Αἴγυπτον, ὅπου θέλει εἶναι εὐτυχὴς παρ’ αὐτῷ. Ἔπεμψε δὲ καὶ ὁ Φαραὼ τὴν χαρὰν τοῦ Ἰωσὴφ συμμεριζόμενος, ἁμάξας εἰς Παλαιστίνην ἵνα μετακομίσωσιν εἰς Αἴγυπτον τὸν γέροντα πατέρα αὐτοῦ μετὰ τῶν ἰδίων. Οὕτω μετῴκησεν ὁ Ἰακὼβ εἰς Αἴγυπτον. Οἱ μετ’ αὐτοῦ δι’ ἐλθόντες ἀνήρχοντο εἰς ψυχὰς ἐν συνόλῳ ἑβδομήκοντα πέντε. Κατώκησαν δὲ εἰς Ῥαμεσῆ. Ὁ Ἰακὼβ υἱοθέτησεν ἐν Αἰγύπτῳ τοὺς δύο υἱοὺς του Ἰωσὴφ Ἐφραὶμ καὶ Μανασσῆν καὶ ἀπέθανε πλήρης ἡμερῶν (περὶ τὸ 2025 ἔτος π. Χ.). Ἐτάφη δὲ κατὰ παραγγελίαν του εἰς Χαναάν. Μετὰ ταῦτα ἀπέθανε καὶ ὁ Ἰωσὴφ ἐν βαθυτάτῳ γήρατι (περὶ τὸ 1970 π. Χ.). Οἱ Ἰσραηλῖται ἐπληθύνθησαν μεγάλως ἐν Αἰγύπτῳ.
Ἡ γραφὴ περὶ Μωϋσέως
Μετὰ τὸν θάνατον τοῦ Φαραώ, ὅστις ἐγίνωσκε τὸν Ἰωσήφ, ἤδη ἐπὶ τοῦ ἑπομένου Φαραὼ ἤρχισεν ἡ θέσις τῶν Ἰσραηλιτῶν ἐν Αἰγύπτῳ νὰ δεινοῦται. Οἱ Αἰγύπτιοι κατεπίεζον μυριοτρόπως αὐτούς, ἐπέθετον δὲ ἐπ’ αὐτοὺς ἀγγαρίας καὶ ἄλλα βαρέα ἔργα, ἵνα καταθλίβουσιν αὐτούς. Ἡ κατάστασις αὕτη διήρκεσεν ἐπὶ μακρὸν χρόνον 1. Ἐπειδὴ δὲ ἐπολλαπλασιάσθησαν οἱ Ἑβραῖοι κατὰ μικρὸν τοσοῦτον, ὥστε νὰ ἐμπνέωσι φόβον τοῖς Αἰγυπτίοις, διέταξεν ὁ Φαραὼ τὰς ἑβραίας μαίας νὰ φονεύωσι τὰ ἄρρενα τέκνα τῶν ἑβραίων γυναικῶν· ἀφοῦ δὲ εἶδεν, ὅτι τὸ μέτρον τοῦτο δὲν ἐτελεσφόρησε, διότι αἱ μαῖαι προσεποιοῦντο ὅτι ἤρχοντο πάντοτε μετὰ τὸν τοκετὸν αὐτῶν, διέταξε νὰ ρίπτονται τὰ ἄρρενα εἰς τὸν ποταμόν. Μία τῶν ἑβραίων τούτων, Ἰωχαβὲδ λεγομένη, γεννήσασα πλῆρες χάριτος ἄρρεν τέκνον καὶ λυπουμένη νὰ ρίψῃ αὐτὸ εἰς τὸν ποταμόν, ἐπειδὴ δὲ δὲν ἠδυνήθη νὰ ἀποκρύψῃ αὐτὸ ἀπὸ τῶν Αἰγυπτίων, ἀπεφάσισε νὰ ἐνθέσῃ αὐτὸ ἐντὸς πεπισσωμένης θίβεως, καὶ οὕτω νὰ τὸ φέρῃ εἰς τὸν ποταμόν, ἐλπίζουσα, ὅτι ἠδύνατο ἴσως νὰ σωθῇ. Αἱ ἐλπίδες των ἐπληρώθησαν, διότι ἡ θυγάτηρ τοῦ Φαραώ, ἐλθοῦσα ἵνα λουσθῇ εἰς τὸν Νεῖλον καὶ ἀκούσασα τοὺς κλαυθμυρισμοὺς τοῦ νηπίου διέταξε τὰς δούλας της νὰ ἐξαγάγωσιν αὐτὸ ἀπὸ τοῦ ὕδατος. Ἐκεῖ δὲ πλησίον παρατυχοῦσα ἡ ἀδελφὴ τοῦ νηπίου καὶ παραφυλάττουσα νὰ ἴδη τὴν τύχην τοῦ ἀδελφοῦ της, εἶπεν εἰς τὴν θυγατέρα τοῦ Φαραὼ ὅτι ἄν ἤθελεν, ἠδύνατο νὰ φέρῃ αὐτῇ γυναῖκα τινα, ἵνα θηλάσῃ αὐτό. Ὡς τοιαύτη δ’ ἐκλήθη παρ’ αὐτῆς ἡ μήτηρ τοῦ νηπίου. Τὸ νήπιον τοῦτο ἦτο ὁ Μωϋσῆς. Μωϋσῆν δὲ ὠνόμασαν αὐτὸν ὡς ἀπὸ τῶν ὑδάτων σωθέντα. Τὸ ἔτος τῆς γεννήσεως τοῦ Μωϋσέως εἶναι τὸ 1680 π. Χ. Ὁ Μωϋσῆς ἀνετράφη μὲν ἐν τῇ αὐλῇ τοῦ βασιλέως διδαχθεὶς πᾶσαν τὴν σοφίαν τῶν Αἰγυπτίων, ἀλλ’ ἡ καρδία του ἔμενε πάντοτε προσκεκολλημένη εἰς τὸ ἔθνος του καὶ τὴν θρησκείαν τῶν πατέρων του. Διὰ τοῦτο ἐλυπεῖτο βλέπων τὰς κατὰ τῶν ὁμογενῶν του καταθλίψεις, ἐνῶ συγχρόνως ἐφοβεῖτο μὴ ἡ ἀληθὴς θρησκεία τῶν πατέρων του διὰ τῆς μετὰ τῶν εἰδωλολατρῶν Αἰγυπτίων ἀναμίξεως τῶν Ἰσραηλιτῶν φθαρῇ καὶ ἀπολεσθῇ. Ἡμέραν τινὰ βλέπων ἑβραῖον ἀνηλεῶς τυπτόμενον ὑπὸ Αἰγυπτίου, ἐφόνευσε τοῦτον· ἵνα μὴ καταδιωχθῇ δέ, ἔφυγεν ἀπὸ τῆς Αἰγύπτου καὶ ἦλθεν εἰς τὴν χώραν Μαδιάμ. Ἐκεῖ δὲ λαβὼν εἰς γυναῖκα τὴν θυγατέρα τοῦ ἱερέως Ἰοθὸρ Σεπφώραν, ἔμεινε παρὰ τῷ πενθερῷ αὐτοῦ βόσκων τὰ ποίμνια αὐτοῦ. Ἐνῶ δὲ εὑρίσκετο ἐκεῖ παρὰ τινι καιομένῃ βάτῳ ἡ φωνὴ τοῦ Θεοῦ καλεῖ αὐτὸν νὰ ἀπέλθῃ εἰς Αἰγυπτον καὶ νὰ ἐλευθερώσῃ τοὺς ὁμογενεῖς του. Μόνον διὰ τῆς ἀναχωρήσεως τῶν Ἰσραηλιτῶν ἀπὸ τῆς Αἰγύπτου ἠδύναντο καὶ τὰ δεινὰ αὐτῶν νὰ παύσωσι καὶ ἡ ἀληθὴς θρησκεία νὰ σωθῇ ἀμιγὴς καὶ ἄδολος. Ἔρχεται λοιπὸν μετὰ τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ Ἀαρὼν εἰς Αἴγυπτον καὶ ἀφοῦ ἀνεκοίνωσε τὴν θέλησιν τοῦ Θεοῦ τοῖς ὁμογενέσιν αὐτοῦ, ζητεῖ παρὰ τοῦ Φαραὼ τὴν ἄδειαν νὰ ἀφεθῶσιν ἐλεύθεροι οἱ Ἰσραηλῖται νὰ ἀπέλθωσιν ἐξ Αἰγύπτου, ἵνα ὑπάγωσιν εἰς Χαναὰν τὴν χώραν τῶν πατέρων αὐτῶν. Ἀλλ’ ὁ Φαραὼ οὐ μόνον τὴν αἰτηθεῖσαν ἄδειαν δὲν ἔδωκεν, ἀλλὰ καὶ διέταξε νὰ καταθλίψωσιν ἔτι μᾶλλον τοὺς ἑβραίους. Πολλαὶ ἐπελθοῦσαι ἀπὸ Θεοῦ τιμωρίαι κατ’ αὐτοῦ καὶ τῆς χώρας του (αἱ δέκα πληγαὶ τοῦ Φαραὼ) δὲν ἔπεισαν αὐτὸν νὰ ἐνδώση· ἀλλὰ τελευταία τις τιμωρία ἐφόβισεν αὐτὸν τοσοῦτον, ὥστε εἶδεν, ὅτι ἦτο θέλημα τοῦ Θεοῦ νὰ συγχωρήσῃ εἰς τοὺς Ἰσραηλίτας νὰ ἀναχωρήσωσι. Τότε ἀνεχώρησαν οὗτοι ἐξ Αἰγύπτου (περὶ τὸ 1600 ἔτος π. Χ.) ὅντες περὶ τὰς 600.000 ἀνδρῶν. Μετενόησε μὲν μετὰ ταῦτα ὁ Φαραὼ καὶ κατεδίωξε μετὰ τοῦ στρατοῦ του καὶ ἔφθασε τοὺς Ἰσραηλίτας παρὰ τὴν Ἐρυθρὰν θάλασσαν, ἀλλ’ ἐνῷ οὗτοι διῆλθον ταύτην κατὰ θείαν εὐδοκίαν σῶοι καὶ ἀβλαβεῖς ἀβρόχοις ποσίν, ὁ Φαραὼ κατεποντίσθη μετὰ τῶν ἑαυτοῦ ἐντὸς τῶν ὑδάτων αὐτῆς. Μετὰ τὴν διάβασίν των ἐδοξολόγησαν οἱ Ἰσραηλῖται τὸν Θεὸν διὰ τὴν σωτηρίαν των. Ἐν τῇ ἐρήμῳ τοῦ Σινᾶ ἐν Ἀραβίᾳ ὅπου ἦλθον οἱ Ἰσραηλῖται ἐτρέφοντο ἐξ ὁρτύγων καὶ ἐκ τοῦ μάννα, τὸ ὁποῖον εὕρισκον καθ’ ἑκάστην πρωΐαν. Ἠνωχλοῦντο δὲ ὑπὸ τῶν ἐγχωρίων λαῶν καὶ μάλιστα ὑπὸ τῶν Ἀμαληκιτῶν. Ἀλλ’ ὁ κατὰ διαταγὴν τοῦ Μωϋσέως ἐπ’ αὐτοὺς ἐπελθὼν Ἰησοῦς τοῦ Ναυῆ κατετρόπωσεν αὐτούς. Ὁ Θεὸς ηὐλόγει τὰ διαβήματα τοῦ λαοῦ του καὶ ὡδήγει αὐτὸν εἰς τὴν Χαναάν, τὴν χώραν τῶν ἐπαγγελιῶν, ἐφ’ ἧς ποτε ἔμελλε νὰ προέλθη ἡ σωτηρία τοῦ κόσμου.
1. Ἐν Αἰγύπτῳ διέτριψαν τετρακόσια περίπου ἔτη οἱ Ἑβραῖοι (2000 – 1600 π. Χ.)
Αἱ δέκα ἐντολαί. Ἡ μωσαϊκὴ νομοθεσία.
Τὸν τρίτον μῆνα μετὰ τὴν ἀπὸ Αἰγύπτου ἔξοδον ὡδηγήθησαν παρὰ τοῦ Μωϋσέως οἱ Ἰσραηλῖται εἰς τὸ ὄρος Σινᾶ. Ἐκεῖ δὲ ἔλαβον δι’ αὐτοῦ τοὺς νόμους ἐκείνους, δι’ ὧν καὶ ἡ πατροπαράδοτος τοῦ μονοθεϊσμοῦ θρησκεία τοῦ λαοῦ τούτου ἑδραιώθη καὶ ἐτελειοποιήθη ἐν μέρει καὶ ὁ λαὸς πολιτικῶς ὡς κράτος συνετάχθη. Ὁ Μωϋσῆς ἐχρησίμευσεν ἐν πᾶσι τούτοις ὡς ὄργανον τῆς θείας προνοίας, ἥτις ἤθελε τὴν διάσωσιν τῆς ἀληθοῦς θρησκείας ἐν τῷ κόσμῳ. Δίδων δὲ ὁ Μωϋσῆς τοὺς νόμους τούτους, ἐζήτησεν ἐπισήμως νὰ ὑποσχεθῇ ὁ λαὸς ὅτι θὰ τηρήσῃ τοὺς νόμους τούτους ὡς δοθέντας αὐτῷ παρὰ τοῦ Θεοῦ, ὅστις θέλει θεωρεῖ τὸν λαὸν τοῦτον ὡς ἴδιον λαόν, ὡς ἔθνος ἅγιον, ἀφιερωμένον δηλ. εἰς αὐτόν. Ἡ διαθήκη αὕτη γενομένη μεταξὺ τοῦ Θεοῦ καὶ τοῦ Ἰσραηλιτικοῦ λαοῦ ἐπεσφραγίσθη διὰ πολλῶν θυσιῶν. Ἡ βάσις τῆς μωσαϊκῆς νομοθεσίας εἶναι αἱ δέκα ἐντολαὶ αἱ ἐγχαραχθεῖσαι ἐπὶ δύο πλακῶν, αἵτινες περιέχουσι τὰ κυριώτερα καὶ θεμελιωδέστερα θρησκευτικὰ καὶ ἠθικὰ καθήκοντα τοῦ ἀνθρώπου πρὸς τὸν Θεὸν καὶ πρὸς τὸν πλησίον. Εἶναι δὲ αὗται:
1. Ἐγὼ εἰμι Κύριος ὁ Θεός σου, ὅστις ἐξήγαγόν σε ἐκ τῆς Αἰγύπτου, ἐξ οἴκου δουλείας· οὐκ ἔσονταί σοι θεοὶ ἕτεροι πλὴν ἐμοῦ.
2. Οὐ ποιήσεις σεαυτῷ εἴδωλον, οὐδὲ παντὸς ὁμοίωμα, ὅσα ἐν τῷ οὐρανῷ ἄνω καὶ ὅσα ἐν τῇ γῇ κάτω καὶ ὅσα ἐν τοῖς ὕδασιν ὑποκάτω τῆς γῆς· οὐ προσκυνήσεις αὐτοῖς οὐ δὲ μὴ λατρεύσεις αὐτοῖς. Ἐγὼ γάρ εἰμι Κύριος ὁ Θεός σου, Θεὸς ζηλωτής, ἀποδιδοὺς ἁμαρτίας πατέρων ἐπὶ τέκνα ἕως τρίτης καὶ τετάρτης γενεᾶς τοῖς μισοῦσί με, καὶ ποιῶν ἔλεος εἰς χιλιάδας τοῖς ἀγαπῶσί με καὶ τοῖς φυλάσσουσι τὰ προστάγματά μου.
3. Οὐ λήψῃ τὸ ὄνομα Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου ἐπὶ ματαίῳ.
4. Μνήσθητι τὴν ἡμέραν τῶν σαββάτων ἁγιάζειν αὐτήν. Ἕξ ἡμέρας ἐργᾷ καὶ ποιήσεις πάντα τὰ ἔργα σου, τῇ δὲ ἡμέρα τῇ ἑβδόμη σάββατα Κυρίῳ τῷ Θεῷ σου.
5. Τίμα τὸν πατέρα σου καὶ τὴν μητέρα σου, ἵνα εὖ σοι γένηται καὶ ἵνα μακροχρόνιος γένῃ ἐπὶ τῆς γῆς.
6. Οὐ φονεύσεις.
7. Οὐ μοιχεύσεις.
8. Οὐ κλέψεις.
9. Οὐ ψευδομαρτυρήσεις κατὰ τοῦ πλησίον σου μαρτυρίαν ψευδῆ.
10. Οὐκ ἐπιθυμήσεις τὴν γυναῖκα τοῦ πλησίον σου, οὔτε τὸν ἀγρὸν αὐτοῦ, οὔτε τὸν βοῦν αὐτοῦ, οὔτε τὸ ὑποζύγιον αὐτοῦ, οὔτε πᾶν κτῆνος αὐτοῦ οὔτε ὅσα τῷ πλησίον ἐστί.
Πάντες οἱ νόμοι, οὓς ἔδωκεν ὁ Μωϋσῆς μετὰ ταῦτα, ἦσαν ἀνάπτυξις καὶ ἐξασφάλισις τῆς ἀληθοῦς ταύτης θρησκείας, ἠς οἱονεὶ τὰ θεμέλια τίθενται εἰς τὰς δέκα ταύτας ἐντολάς. Καὶ αὐταὶ αἱ ἑορταὶ ἂς διέταξεν ὁ Μωϋσῆς εἶχον ὡς σκοπὸν τὴν διατήρησιν τῆς λατρείας τοῦ ἀληθοῦς Θεοῦ. Οὕτως αἱ ἑορταὶ τοῦ σαββάτου, τῆς ἑβδόμης δηλ. ἡμέρας τῆς ἑβδομάδος, τῆς πεντηκοστῆς (ἑορτῆς ἀπαρχῶν), ἡ ἑορτὴ τοῦ Σαββάτου καθ’ ἕκαστον ἕβδομον ἔτος, ἡ ἑορτὴ τοῦ Ἰουβιλαίου (ἔτους ἀφέτεως) καθ’ ἕκαστον τεσσαρακοστὸν δεύτερον ἔτος, ἐσκόπουν νὰ διατηρήσωσι ζωηρὰν παρὰ τοῖς Ἰσραηλίταις τὴν ἰδέαν, ὅτι ὁ Θεὸς εἶναι ποιητὴς τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς. Ἦσαν αὗται ἡμέραι καὶ χρόνοι ἐν γένει ἀφιερωμένοι εἰς λατρείαν τοῦ Κυρίου καὶ μελέτην τοῦ νόμου αὐτοῦ. Ἄλλας ἑορτὰς ὥρισεν ὁ Μωϋσῆς τὸ Πάσχα εἰς ἀνάμνησιν τῆς ἀπὸ τῆς Αἰγύπτου θεία συνάρσει γενομένης σωτηρίας τοῦ λαοῦ καὶ τὴν ἑορτὴν τῆς σκηνοπηγίας μετὰ ὁμοίου σκοποῦ. Αἱ θυσίαι καὶ ἐν γένει ἡ λατρεία, ἧς κέντρον ἦτο ἡ σκηνὴ τῆς διαθήκης, ἐν ᾗ ἐφυλάττετο ἡ κιβωτὸς ἡ περιέχουσα τὰς πλάκας τῶν θεογράφων δέκα ἐντολῶν καὶ τὸ βιβλίον, ἐν ᾧ ἐγράφησαν οἱ λοιποὶ νόμοι, ὡρίσθησαν λεπτομερῶς καὶ ἀκριβῶς, ὅπως μὴ παρεισδύσῃ δεισιδαιμονία τις. Τὰ τῆς λατρείας ἀνετέθησαν τῇ φυλῇ Λευΐ, ὅθεν ἔμελλον νὰ λαμβάνονται οἱ ἱερεῖς. Ἀνὰ πᾶν ἕβδομον ἔτος ὡρίσθη νὰ ἀναγινώσκηται τῷ λαῷ ὁ νόμος. Πᾶσα δὲ μετὰ τῶν ἐθνῶν ἀνάμιξις αὐστηρότατα ἀπηγορεύθη ὡς ἐπικίνδυνος, διότι ὑπῆρχε φόβος, ὅτι ἡ ἀνάμιξις αὕτη ἠδύνατο νὰ ἀποπλανήσῃ τοὺς Ἰσραηλίτας εἰς τὴν εἰδωλολατρείαν.
Ἱερὰ ἱστορία τῆς Παλαιᾶς καὶ Καινῆς Διαθήκης
ὑπὸ Ἀ. Διομήδους Κυριακοῦ
Δ. Φ. καὶ καθηγητοῦ τῆς Θεολογίας ἐν τῷ Πανεπιστημίῳ
καὶ τῇ Ἐκκλησιαστικῇ Ριζαρείῳ Σχολῇ.
Ἐγκρίσει τῆς Ἱερᾶς Συνόδου καὶ συστάσει
τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας.
Ἐκ τοῦ τυπογραφείου «Ἡ Ὀρθοδοξία»
Ἐν Ἀθήναις 1892
Συνεχίστε να διαβάζετε, πατήστε εδώ->>
.jpg)
Αναρτήσεις
