ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ Β - ΣΥΝΟΔΟΙ ΤΥΡΟΥ ΚΑΙ ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΩΝ (335)

30. ΣΥΝΟΔΟΙ ΤΥΡΟΥ ΚΑΙ ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΩΝ (335)

Συγκροτήθηκαν καί οί δύο μέ πρωτοβουλία τών άρειανοφρόνων καί μέ διαταγή τού Μ. Κωνσταντίνου. Ή πρώτη γιά νά καταδικάσει μέ άναληθεΐς κατηγορίες τόν Αθανάσιο καί ή άλλη κυρίως γιά νά άποκαταστήσει σέ κοινωνία έκκλησιαστική τόν Άρειο καί τούς επίσης καταδικασθέντες οπαδούς του.

Ή σύνοδος τής Τύρου, στήν όποία πρωτοστάτησαν οί καταδικασμένοι άρειανόφρονες Εύσέβιος Νικομήδειας καί θεόγνιος Νικαίας καί στήν όποία ό έκπρόσωπος τού Κωνσταντίνου επέβαλε στούς ορθοδόξους τίς άπόψεις τών άρειανών, δέν συνέταξε κείμενο έπίσημο, διότι ούσιαστικά διακόπηκε γιά νά συνεχίσει στά 'Ιεροσόλυμα, όπου έγιναν καί τά έγκαίνια τοΰ μεγαλοπρεπούς ναού τής Άναστάσεως. Έκεΐ πληροφορήθηκαν οί επίσκοποι ότι ό Άρειος έπέδωσε έπιστολή (ομολογία), πού θεωρήθηκε ώς «ύγιής καί εκκλησιαστική» άπό τόν αύτοκράτορα. Τότε, λοιπόν, ή σύνοδος έστειλε 'Επιστολή πρός τήν Εκκλησία 'Αλεξανδρείας, Αίγύπτου, καί γενικά πρός τούς έπισκόπους τής «οικουμένης», γιά νά έπιβάλει καί νά πληροφορήσει τήν έπαναφορά τοΰ 'Αρείου στούς κόλπους τής Εκκλησίας (τό κείμενο είς 'Αθανασίου, Περί τών έν Άριμίνφ... 21, 2-7: Η. G. Opitz, Athanasius Werke, II 1, Berlin 1935-1941, σσ. 227-228).

Μέ άφορμή τήν σύνοδο τής Τύρου καί τό έργο της γράφηκαν οί έξής 'Επιστολές:

Συνεχίστε να διαβάζετε, πατήστε εδώ->>

ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ Β - ΣΥΝΟΔΟΙ ΑΝΤΙΟΧΕΙΑΣ (341) ΚΑΙ ΡΩΜΗΣ

34. ΣΥΝΟΔΟΙ ΑΝΤΙΟΧΕΙΑΣ (341) ΚΑΙ ΡΩΜΗΣ (341)

Α. "Η συνοδική δραστηριότητα τών άρειανοφρόνων είχε πάντα διπλό σκο-πό: τήν καταδίκη τού 'Αθανασίου καί τών πιστών στό Σύμβολο τής Νίκαιας πρώτον καί τήν αποκατάσταση τοΰ 'Αρείου καί τών οπαδών του δεύτερον. 'Απέφευγαν δμως μέχρι τό 337, φοβούμενοι τόν Μ. Κωνσταντίνο, νά εργαστούν εύθέως γιά τήν ανατροπή τής Νίκαιας. Ή άνατροπή αύτή γινόταν άκόμη δυσκολότερη γιά τούς έξής λόγους: Οί ορθόδοξοι θεολόγοι καί δή ό 'Αθανάσιος είχαν εξαρθρώσει τήν απλοϊκή, άλλωστε, άρειανική θεολογία, ή όποία μέχρι τήν δεκαετία τού 360 δέν βρήκε ικανούς θεολόγους νά τήν άνανεώσουν δύο άπό τούς τρεις γιούς καί διαδόχους τοϋ Μ. Κωνσταντίνου, ό Κωνσταντίνος Β' ( + 340) καί ό Κώνστας Α' ( + 350) στήν Δύση, έδειχναν σεβασμό στήν Νίκαια κι εκτίμηση στόν 'Αθανάσιο, όπως άκριβώς συνέβαινε καί μέ τήν 'Εκκλησία τής Ρώμης ειδικά καί τής Δύσεως γενικά. Έάν κανείς προσθέσει σ' αύτά τήν έσωτερική άνάγκη καί τών ίδιων τών άρειανοφρόνων νά αύτοπροσδιοριστοΰν θεολογικά, μετά άπό τόσες έμ φανείς καί άφανεΐς μετανικαϊκές διεργασίες, κατανοεί πώς καί γιατί τό 341 άρχίζει νέα συνοδική έποχή, κύριο χαρακτηριστικό τής οποίας είναι ή σύν¬ταξη συμβόλων πίστεως. "Ολα όμως τά σύμβολα αύτά θά βρίσκονται σέ άναφορά πρός τό Σύμβολο τής Νίκαιας, άποφεύγοντας τελείως ή έρμηνεύ- οντας κατά βούληση τόν άποφασιστικό του όρο «όμοούσιον».

Συνεχίστε να διαβάζετε, πατήστε εδώ->>

ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ Β - ΠΟΡΦΥΡΙΟΣ (233-301/5) νεοπλατωνικός φιλόσοφος

Πορφύριος (233 μ.Χ. στην Τύρο - αρχές του 4ου αι. μ.Χ.) 

10. ΠΟΡΦΥΡΙΟΣ (233-301/5) νεοπλατωνικός φιλόσοφος

ΓΕΝΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ
Ό Πορφύριος ύπήρξε σπουδαίος νεοπλατωνικός φιλόσοφος και διακρίθηκε γιά τό κριτικό του πνεΰμα καί τήν εύρυμάθειά του. Δια­δραμάτισε άποφασιστικό ρόλο στήν έκδοση, τήν διάδοση καί τήν έρμηνεία τών έργων τοΰ Πλωτίνου (+ 270), τοΰ όποιου έγινε μαθη­τής καί συνεργάτης στήν Ρώμη, άνήγαγε τήν κάθαρση καί τήν σω­τηρία τής ψυχής σέ κεντρικό θέμα τής φιλοσοφίας καί άναθεώρησε μερικώς τό τριαδικό σύστημα (τών ύποστάσεων) τοϋ δασκάλου του. Εκδήλωσε κριτική διάθεση έναντι τών λαϊκοθρησκευτικών άντιλή- ψεων τής έποχής του, τών μυστηριακών «θεουργιών» καί τών δεισι­δαιμονιών, άλλά καί δέν τίς άπέρριψε τελείως. 

Νόμισε ότι αυτές χρησιμεύουν ώς ένδιάμεσα στάδια πρός άνοδο τής ψυχής καί προ­παντός πίστευε δτι μπορεί νά τις άποκαθάρει μέ αλληγορική ερμηνεία. Τά θρησκευτικοθεολογικά του ενδιαφέροντα είναι έμφανή, κατανοούνται άριστα στό γενικό θρησκευτικό φιλοσοφικό κλίμα τής έποχής καί συγγενεύουν μέ άντιλήψεις τοΰ χριστιανισμού, τόν όποιο γνώρισε στό πρόσωπο καί μάλιστα στό έργο του Ώριγένη (+ 253/4). Άγνωστο πότε άκριβώς πολέμησε τήν Εκκλησία μέ 15 «λόγους» «Κατά χριστιανών», οί όποιοι, έκτός άσήμαντων άποσπασμάτων, χάθηκαν. Φαίνεται δμως δτι άσκησε ρηχή κριτική καί άντίπαρέταξε τά λαϊκά άντιχριστιανικά έπιχειρήματα, πού τότε, άλλά καί πα­λαιότερα, κυκλοφορούσαν. 

Συνεχίστε να διαβάζετε, πατήστε εδώ->>

ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ Β - ΛΑΚΤΑΝΤΙΟΣ ( + 325) ρητορικός Απολογητής τοΰ χριστιανισμού

(240 μ.Χ.-325 μ.Χ.)

22. ΛΑΚΤΑΝΤΙΟΣ (+ 325) ρητορικός Απολογητής τοΰ χριστιανισμού

ΓΕΝΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ
Ό Λακτάντιος ήταν βορειοαφρικανός Ρωμαίος, πού σταδιοδρόμησε ώς έθνικός ρήτορας κυρίως στήν Νουμιδία ('Αλγερία) καί ώς χριστιανός συγγραφέας κυρίως στήν έλληνική πρωτεύουσα τοΰ Ανατολικού ρωμαϊκού κράτους Νικομήδεια τής Βιθυνίας. "Εγραψε στήν λατινική μέ τήν φιλοδοξία πρώτα νά κατατροπώσει τήν έθνική θρησκεία καί σκέψη καί ύστερα νά έκθέσει τήν διδασκαλία τοΰ χριστιανισμού. Πρός τοΰτο διέθετε ζήλο θαυμαστό, ταλέντο ρητορικό καί λογοτεχνικό καί γνώση έγκυκλοπαιδική τοΰ έλληνορωμαϊκοΰ πνεύματος. Του έλειπε όμως ή βαθιά φιλοσοφική παιδεία καί ή θεολογική κατανόηση τού μυστηρίου τής Εκκλησίας. Έπειδή έγινε χριστιανός σέ ήλικία περίπου 50 έτών, γνώρισε τόν χριστιανισμό έπι φανειακά καί άτελέστατα, ώς άνυπόμονος κατηχούμενος.

Συνεχίστε να διαβάζετε, πατήστε εδώ->>

ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ Β - ΗΣΥΧΙΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ

ΤΕΤΑΡΤΟΣ ΑΙΩΝΑΣ

I. ΗΣΥΧΙΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΑΣ (περί τό 300) κριτικός-έκδότης τοΰ βιβλικού κειμένου
Σπουδαίος κριτικός τοϋ κειμένου τής Γραφής περί τό 300. Δυστυχώς οΰτε γιά τήν ζωή οΰτε γιά τό έργο του έχουμε άξιόλογες ειδήσεις. Ό 'Ιερώνυμος πληροφορεί (στήν Praefatio in Paralipomena, στήν Apologia adv. Rufinum II 27 καί στήν Praefatio in Evangelia) ότι ό Ησύχιος άναθεώρησε (= νόθευσε) στήν Αλεξάνδρεια τό κείμενο τών Ο' κ&ί τής ΚΑ.

Στήν πραγματικότητα ό 'Ησύχιος επιχείρησε κριτική έκδοση τών Ο' καί τής ΚΑ, άλλά τό εύρος καί τό βάθος τών έπεμβάσεών του είναι άκρως δυσκαθόριστα. Τό κείμενο του, μάλιστα τής ΚΑ, επικράτησε περί τό 400 στήν 'Αλεξάνδρεια καί οί ειδικοί έρευνητές άνα- ζητοΰν τήν προσφορά του στούς κώδικες Βατικανό, Σιναϊτικό, 'Αλεξανδρινό καί Εύφραιμικό. Τό Decretum Gelasianum, επηρεασμέ¬νο Ισως άπό τόν Ιερώνυμο, χαρακτηρίζει τό ήσυχιανό κείμενο άπόκρυφο.

Ό αιγύπτιος επίσκοπος Ησύχιος, πού μαρτύρησε μέ τόν Φιλέα ( + 307) κ.ά. (Εύσεβίου, Έκκλησ. ιστ. Η' 13,7) επί Διοκλητιανοϋ, είναι μάλλον άλλο πρόσωπο.
S. EURINGER, Une Ιεςοη probablement hesychienne: Rb 7 (1898) 183-192. F. G. KENYON, Hesychius and the Text of the N.T.: Memorial Lagrange, Paris 1940, σσ. 245-250. A. VACCARI, The hesychian recension of the Septuaginta: Bi 46 (1965) 60-66.

Συνεχίστε να διαβάζετε, πατήστε εδώ->>

ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ Β - ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΤΟΥ Δ' ΑΙΩΝΑ

ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ Β

ΣΤΥΛ.ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ 

Σελίδες 29-52

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΤΟΥ Δ' ΑΙΩΝΑ

α. "Εξοδος άπό τίς κατακόμβες

Τό πρόσωπο τοΰ Δ' αιώνα στόν ελληνορωμαϊκό χώρο εμφανίζε­ται ταραγμένο καί διαρκώς γινόμενο. Συγκλονιστικές ανακατατά­ξεις καί συγκρούσεις διαδέχονται ή μία τήν άλλη. Ό έθνικός έλληνορωμαϊκός κόσμος, ώς πνεύμα καί έξουσία, νιώθει έκπληκτος ένώπιον τοΰ τεράστιου ρεύματος, πού συνιστά ή Εκκλησία. Ό κό­σμος αύτός ζοΰ.σε περίοδο πτώσεως καί δχι άνόδου. Δέν είχε τό πνευ­ματικό σθένος ν' άντιδράσει στήν Εκκλησία. Αύταπατώμενος είχε πιστέψει, κατά τόν Β' καί Γ' αιώνα, ότι άλλοτε μέ τήν αίγλη του, άλλοτε μέ σκληρούς διωγμούς καί άλλοτε μέ τήν ανοχή του, θά συγ­κρατούσε τήν Εκκλησία σέ μικρές διαστάσεις. "Οταν τελικά συ­νειδητοποίησε τήν δική του άδυναμία καί τήν όρμή τής 'Εκκλησίας, άντέδρασε σπασμωδικά. Ό ρωμαίος αύτοκράτορας Διοκλητιανός κήρυξε φοβερό διωγμό (303/4) κατά τών χριστιανών καί οί «πεπτωκότες» δέν ήταν λίγοι. "Ετσι άρχισε ό Δ' αιώνας.

Oi Ρωμαίοι, μολονότι είχαν τήν χαρά νά βλέπουν «πεπτωκότες», δηλωσίες χριστιανούς, διαπίστωναν δτι δπου κτυποΰσαν έναν γεννιοΰνταν έκατό κι όπου έκατό χίλιοι. Καί τό πιό δυσάρεστο γι' αυ­τούς ήταν οτι πλήθαιναν οί χριστιανοί ακόμη καί μέσα στίς κυρίαρχες τάξεις τους. "Επρεπε, λοιπόν, έάν συνέχιζαν τούς διωγμούς, νά αύ- τοδιωχτοΰν, νά αύτοκαταστραφοΰν! Επειδή αύτό ήταν άδύνατο, α­ναγκάστηκε ό ρωμαϊκός κόσμος νά δείξει σαφή άνοχή πρός τήν 'Εκκλησία, τήν όποια δμως ό Μέγας Κωνσταντίνος, άπό τό 324 κυ­ρίως, πού έγινε μονοκράτορας, αντιμετώπιζε σάν νά ήταν μέλος της, ένώ ακόμη δέν ήταν. Ή έξοδος άπό τίς κατακόμβες είχε πραγμα­τοποιηθεί.

'Από τήν πλευρά της ή Εκκλησία, αρχίζοντας ό Δ' αίώνας μέ τούς διωγμούς, έδειξε δλη τήν δύναμη τής πίστεώς της καί τήν άντοχή έκεΐνου πού περιμένει νά εξαντληθεί ό σκληρός τύραννος του.

Συνεχίστε να διαβάζετε, πατήστε εδώ->>