Έντυπες Ακολουθίες
Εἰσαγωγὴ στό: Δημοσθένη Στρατηγόπουλου, Ἔντυπες Ἀκολουθίες Ἁγίων, Συλλογὴ Ντόρης Παπαστράτου, Αθήνα 2007.
Tὸ 1986 κυκλοφόρησε τὸ μνημειῶδες corpus τῆς Ντόρης Παπαστράτου στὸ ὁποῖο περιλαμβάνονται τὰ ὀρθόδοξα θρησκευτικὰ χαρακτικὰ ποὺ χαράχθηκαν καὶ τυπώθηκαν ἀπὸ τὰ μέσα τοῦ 17ου ὣς τὰ τέλη τοῦ 19ου αἰώνα.(1) Μὲ μόχθο, ἐπιμονὴ καὶ μεθοδικότητα μελέτησε ἕνα ταπεινό, εὐτελὲς καὶ παραμελημένο ὑλικό, ἀποκαλύπτοντας τὸν ἄγνωστο κόσμο τῆς νεοελληνικῆς θρησκευτικῆς χαρακτικῆς, ἀλλὰ καὶ εὐρύτερα τὶς ἀπαρχὲς καὶ τὴν ἐξέλιξη τῆς νεοελληνικῆς χαρακτικῆς.(2) Συγχρόνως κατάρτισε τὴν πληρέστερη ὣς σήμερα συλλογὴ πρωτότυπων ἑλληνικῶν θρησκευτικῶν χαρακτικῶν. Ἡ συλλογή, μετὰ τὴν ἀποδημία της (1987), δωρήθηκε τὸ 1994 στὸ Μουσεῖο Βυζαντινοῦ Πολιτισμοῦ τῆς Θεσσαλονίκης.(3)
Ἄν τὸ corpus τῶν θρησκευτικῶν χαρακτικῶν ἀποτελεῖ ἕνα κεφάλαιο στὴν ἱστορία τῆς τέχνης, παραδίδει συγχρόνως ἁπλόχερα ἕνα πρωτογενὲς ὑλικὸ γιὰ τὴν ἔρευνα πολυσήμαντων πτυχῶν τοῦ θρησκευτικοῦ βίου στὰ χρόνια τῆς ὀθωμανικῆς κατάκτησης. Ἡ θεματολογία τῶν «χάρτινων εἰκόνων», ὅπως πολλὲς φορὲς χαρακτηρίζονται, ἐκτείνεται στὴν ἀπεικόνιση ἱερῶν προσώπων (τοῦ Χριστοῦ, τῆς Θεοτόκου, ἁγίων), στὴν ἀποτύπωση σκηνῶν ἀπὸ τὸν βίο καὶ τὰ θαύματά τους, στὴ σχηματικὴ πανοραμικὴ ἀναπαράσταση ἀρχιτεκτονικῶν συγκροτημάτων μοναστηριῶν, ἢ ἄλλων προσκυνηματικῶν τόπων. Ὅλα ἀποτελοῦν μέσα συναισθηματικῆς καὶ πνευματικῆς πρόσδεσης τοῦ πιστοῦ μὲ τὸ ἱερὸ πρόσωπο ἀλλὰ κυρίως μὲ τὸν ἱερὸ τόπο (μονή, ναὸ ἢ ἄλλο προσκύνημα) ποὺ εἶναι ἀφιερωμένος στὴ λατρεία του. Ἔτσι, δωρίζονται στὸν προσκυνητὴ ὡς «εὐλογία» καὶ ἀνάμνηση γιὰ τὸ προσκύνημα ἀλλὰ καὶ ὡς εὐχαριστία γιὰ τὴν οἰκονομικὴ ἀρωγή του, ἢ διανέμονται ἀπὸ τοὺς «ταξιδιῶτες» μοναχοὺς ποὺ περιοδεύουν στὶς πόλεις καὶ στὰ χωριὰ τῆς ὀρθόδοξης «καθ' ἡμᾶς Ἀνατολῆς» διενεργώντας τὴ ζητεία, ὡς ὑπόμνηση ὀφειλόμενου χρέους, ὄχι πάντα κατὰ κανόνα προσκυνηματικοῦ, πρὸς τὸν ἅγιο καὶ τὸ ἵδρυμά του. Εἶδος εὐτελὲς καὶ μικροῦ κόστους, κατάλληλο γιὰ μαζικὴ διάθεση, μὲ ἐντυπωσιακὸ εὖρος διακίνησης στὶς ἐσχατιὲς τῆς τουρκοκρατούμενης Ἀνατολῆς ἀλλὰ καὶ ἔξω ἀπὸ τὰ ὅριά της, εἶναι ἐξίσου ἀποτελεσματικὸ μὲ τὰ προσκυνητάρια, ποὺ ἄρχισαν νὰ ἐκδίδονται γιὰ τὶς μεγάλες ὀρθόδοξες μονὲς κατὰ τὸν 17ο αἰώνα, στὴ διέγερση τῆς εὐσέβειας τῶν πιστῶν γιὰ τὰ σεβάσματά τους.(4)
Συνεχίστε να διαβάζετε, πατήστε εδώ->>
.jpg)
Αναρτήσεις
