Διαχρονικοί και διαθρησκευτικοί διάλογοι

Εισαγωγικά

Tὸ πνεῦμα τῆς παγκοσμιοποίησης ἀναμφισβήτητο, διάχυτο, κυρίαρχο. Ἡ θεμελίωσή της –ὅπως συμβαίνει μὲ κάθε ἱστορικὸ ἰδεολογικὸ σχῆμα–, ἑδράζεται σὲ ἀνομοιογενῆ στοιχεῖα: τὶς ἐλπίδες καὶ τὰ ὄνειρα ὅσων θὰ τὴν ὑποστοῦν, τὶς ἰδιοτελεῖς μεθοδεύσεις ἐκείνων ποὺ θὰ τὴν ἐπιβάλλουν καὶ θὰ τὴν ἐκμεταλλευτοῦν.  Μακροπρόθεσμα κι' οἱ δυὸ χαμένοι, ἀφοῦ ἡ μήτρα τῆς ἱστορίας ἤδη κυοφορεῖ τὸ διάδοχο σχῆμα. Στὶς μεθοδεύσεις γιὰ τὴν ἐπικράτηση τῆς παγκοσμιοποίησης λειτουργοῦν καὶ οἱ κάθε εἴδους "Διάλογοι". Δὲν θὰ ἀποτελοῦσε ἐξαίρεση ὁ εὐαίσθητος χῶρος τῆς Θρησκείας, ἡ ὁποία  ὡς τέκνο γνήσιο τοῦ κόσμου τούτου, ἀκολουθεῖ τὸν τρόπο τῶν ἄλλων παραμέτρων τῆς παγκοσμιοποίησης. Στὴ διεξαγωγὴ Διαλόγων, μετέχει καὶ ἡ Ἐκκλησία.

Κι ἐδῶ ἀκριβῶς ἔγκειται ἡ ὀδύνη τοῦ ὀρθόδοξου χριστιανοῦ. Ἐνῶ ἔχει συνειδητοποιήσει ὅτι ἡ Ἐκκλησία δὲν εἶναι μιὰ ἀκόμα θρησκεία, δηλ. ἐναγώνια ἀναζήτηση τοῦ ἄγνωστου Θεοῦ ἢ ἡ καθιέρωση ἑνὸς εἰδώλου του, ἀλλὰ εἶναι βίωση τῆς ἀποκεκαλυμμένης θείας ἀλήθειας στὸ σῶμα τοῦ Χριστοῦ• ἐνῶ γνωρίζει ὅτι ἡ Ὀρθοδοξία δὲν εἶναι ἐθνικὴ ἀλλὰ οἰκουμενικὴ ὑπόθεση, αἰσθάνεται ὅτι ἀγγίζουν κι' αὐτὸν τὰ ἀόρατα δίκτυα τῆς παγκοσμιοποίησης. Βλέπει ὅτι ἡ ἐκπροσώπηση τῆς Ἐκκλησίας στοὺς σύγχρονους Διαλόγους δὲν γίνεται πάντα μὲ τὸν τρόπο τῶν ἁγίων, ἀλλὰ κατ' ἀπομίμηση ἐγκόσμιων πρακτικῶν. Συνειδητοποιεῖ, ὅτι οἱ πολλοὶ ἀπ’ αὐτοὺς  ποὺ ἔχουν στὰ χέρια τους τὴν εὐλογία τῆς ἐν Χριστῷ παγκοσμιότητας, τείνουν νὰ τὴν ἐξισώσουν μὲ τὴν στρεβλὴ ἀπομίμησή της, τὴν φαντασιακὴ ἰδέα τῆς χωρὶς Χριστὸ παγκοσμιοποίησης.

Σ' αὐτὸ τὸ γενικὸ προβληματισμὸ προστέθηκε, σὲ τοπικὸ ἐπίπεδο, μιὰ ἐκκλησιαστικὴ Ἐκπομπή,  ποὺ δημιούργησε ἐρωτηματικὰ σὲ μέλη τῆς Ἐκκλησίας, μὲ τὸν τρόπο ποὺ ἔθιξε τὸ θέμα τῶν Διαχριστιανικῶν-Διαθρησκειακῶν Διαλόγων, τῆς Παγκοσμιοποίησης, ἀλλὰ καὶ τῆς Εἰρήνης, τοῦ Φονταμενταλισμοῦ,  καὶ ἔγινε  ἀφορμὴ  αὐτοῦ τοῦ κειμένου

Συνεχίστε να διαβάζετε, πατήστε εδώ->>

Ο Διάλογος

Τὸν "διάλογο" μὲ τὸν κόσμο ἄρχισε ὁ Χριστός. Πρῶτοι συνομιλητές Του οἱ Ἰουδαῖοι, χωρὶς νὰ ἀποκλείονται εἰδωλολάτρες ἢ ἀλλοεθνεῖς, γιὰ τὴν πίστη τῶν ὁποίων μάλιστα ἐξέφρασε τὸ θαυμασμό Του .
Καθοδηγώντας τοὺς μαθητὲς γιὰ τὴ συνέχιση τοῦ ἔργου Του, ἔδωσε τὶς ὁδηγίες καὶ ἔθεσε τὶς  προϋποθέσεις σ’ αὐτὴ τὴν μετὰ τοῦ κόσμου ἐμπλοκή: «Πορευθέντες μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη, βαπτίζοντες αὐτοὺς εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Ἁγ. Πνεύματος, διδάσκοντες αὐτοὺς τηρεῖν πάντα ὅσα ἐνετειλάμην ὑμῖν» (Ματθ. 28, 19-20). Νωρίτερα εἶχε πεῖ: «Ὃς ἐὰν μή... ἀκούσῃ τοὺς λόγους ὑμῶν, ἐξερχόμενοι ἔξω τῆς οἰκίας ἢ τῆς πόλεως ἐκείνης ἐκτινάξατε  τὸν κονιορτὸν τῶν ποδῶν ὑμῶν» (Ματθ. 10,14).  Ἀξιόλογη ὑπόδειξη «καθὼς ἀναφέρεται στὴν ἀντιμετώπιση τῆς ἔντονης ἀντίδρασης τῶν ἀνθρώπων, ποὺ εἶναι...ὁριστικὰ ἀρνητικοὶ πρὸς τὴ διδασκαλία του»· δείχνει «μιὰ συμβολικὴ πράξη ἀπομάκρυνσης, ἕναν...εἰρηνικὸ τρόπο ἀντίδρασης» . Ἔτσι οἱ μαθητὲς θὰ ἔδειχναν, ὅτι «οὐ μόνον οὐδὲν ἐκεῖθεν ἔλαβον, ἀλλὰ καὶ τὸν ἐκεῖθεν κονιορτὸν ἐκτινάσσουσιν ἀπὸ τῶν ποδῶν αὐτῶν»· αὐτὴ ἡ πράξη, θὰ ἐξέφραζε τὸν «πλήρη χωρισμό» .
Σὲ ἄλλο σημεῖο ἐπεσήμαινε, πὼς ἡ πιστὴ τήρηση τῶν λόγων Του, ἦταν ἀπαραίτητο στοιχεῖο γιὰ τὴν ἕνωση τῶν πιστῶν μαζί Του: “ἰῶτα ἓν ἢ μία κεραία οὐ μὴ παρέλθῃ ἀπὸ  τοῦ νόμου...ὃς ἐὰν οὖν λύσῃ μίαν τῶν ἐντολῶν τούτων ἐλάχιστος κληθήσεται...” (Ματθ. 5,18-19).

Συνεχίστε να διαβάζετε, πατήστε εδώ->>

Προβληματική του Διαλόγου

Εἶναι κοινὰ ἀποδεκτό, ὅτι οἱ Διάλογοι ποὺ σήμερα διεξάγονται συναντοῦν πολλὲς δυσχέρειες, ἀλλὰ καὶ δημιουργοῦν σὲ πολλοὺς χριστιανοὺς ἔντονο σκεπτικισμό, φόβους καὶ ἐρωτήματα ὅπως: Πόση εἰλικρίνεια ὑπάρχει στοὺς Διαλόγους τῆς ἐποχῆς μας;  Ποιές σκοπιμότητες καλύπτονται πίσω ἀπ’ αὐτούς; Ὁ τρόπος καὶ οἱ μέθοδοι διεξαγωγῆς τους ἀκολουθοῦν τὸ πνεῦμα τῶν Πατέρων; Ἡ ἐπαφὴ μὲ ἑτερόδοξους καὶ ἀλλόθρησκους πόσο ἐπηρεάζει τοὺς συμμετέχοντας; Πόσο ἀμβλύνεται τὸ Ὀρθόδοξο αἰσθητήριο τοῦ λαοῦ καὶ σχετικοποιεῖται ἡ μοναδικότητα τῆς ἀλήθειας τῆς πίστεώς μας;
Ἐπίσης, σημαντικὸ εἶναι νὰ διακριβωθεῖ ποιά ἦταν ἡ ἀφετηρία τῶν συγχρόνων Διαλόγων; Κάτω ἀπὸ ποιές συνθῆκες ἔγινε ἡ ἐμπλοκή μας στὴν Οἰκουμενική Κίνηση; Μήπως προσφέραμε ἁρμοδιότητες στὸ Παγκόσμιο Συμβούλιο Ἐκκλησιῶν (Π.Σ.Ε.), ποὺ ἀνῆκαν ὡς λειτουργήματα στὸ Σῶμα της, τοὺς χαρισματούχους τῆς Ἐκκλησίας; Μήπως τοῦ δώσαμε μὲ τὴ συμμετοχή μας  ὑπόσταση  Οἰκουμενικὴ (διαφορετικὰ «θὰ ἀντιπροσώπευε μόνο ἕνα ἐνδοπροτεσταντικὸ  διάλογο» )    καὶ  ταυτόχρονα δὲν ἀπαιτήσαμε νὰ γίνουν σεβαστὲς οἱ ἐκκλησιολογικὲς καὶ θεολογικὲς πεποιθήσεις μας; 

Συνεχίστε να διαβάζετε, πατήστε εδώ->>

Εμπειρία,Ιστορία του διαλόγου

ΕΜΠΕΙΡΙΑ-ΙΣΤΟΡΙΑ   ΤΟΥ   ΔΙΑΛΟΓΟΥ

Α.   ΔΙΑΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΟΣ

1.  ΜΕ  ΠΡΟΤΕΣΤΑΝΤΕΣ
Ὁ Διαχριστιανικός Οἰκουμενικὸς Διάλογος ξεκίνησε στὶς ἀρχὲς τοῦ αἰῶνα.  Τὸ πρόβλημα τῶν μεταξὺ τῶν χριστιανῶν σχέσεων, ἔθιξε  ἀρχικὰ ὁ Πατρ. Ἰωακείμ Γ΄ στὴν Ἐγκύκλιο ποὺ ἐξέδωσε τὸ 1902. Ὅμως δὲν ἔμελλε νὰ συνεχισθεῖ μὲ διαδικασία ἁγιοπατερικὴ αὐτὸ τὸ ὅραμα τῆς ἑνότητας. Γιατὶ λίγο ἀργότερα, οἱ διασπασμένοι σὲ πολλὲς κοινότητες καὶ ὁμάδες Προτεστάντες, αἰσθανόμενοι τὴν τραγικότητα αὐτῆς τους τῆς διαίρεσης, προσπάθησαν νὰ δημιουργήσουν προϋποθέσεις ἑνοποίησης μὲ τὴν ἵδρυση Παγκοσμίων Κινήσεων καὶ Συμβουλίων.

Μιὰ ἀντιπροσωπεία αὐτῶν, ἐπισκέφθηκε τὸ 1919, τὸ Πατρ. Κων/λεως, καὶ τὸ προσεκάλεσε ἐπισήμως νὰ συμμετάσχει «εἰς τὴν μέλλουσαν νὰ συνέλθη τὸ 1920 ἐν Γενεύῃ Προκαταρκτικὴν Συνέλευσιν τῆς Προτεσταντ.  Κινήσεως   “Πίστεως καὶ Τάξεως”.  Ἡ ἀπάντηση τοῦ Πατριαρχείου (στὸ ὁποῖο διεκινοῦντο παρόμοιες ἰδέες) ὑπῆρξεν εὐνοϊκή . Τοιουτοτρόπως ἤρχιζεν  ἡ συμμετοχὴ  τοῦ  Οἰκουμενικοῦ  Πατριαρχείου καὶ τῆς Ὀρθ. Ἐκκλησίας ἐν τῇ Οἰκουμενικῇ Κινήσει» . Συγχρόνως ὅμως ξέφυγε ἀπὸ τὰ χέρια τῆς Ἐκκλησίας ἡ πρωτοβουλία γιὰ τὴν ἑνοποίηση τῶν χριστιανῶν, ἂν καὶ τὸ Πατριαρχεῖο (1920) συντάσσει συνοδικὸ Διάγγελμα  “πρὸς τὰς ἁπανταχοῦ Ἐκκλ. τοῦ Χριστοῦ”  καὶ προτείνει “τὴν σύμπηξιν τὸ κατ’ ἀρχὰς συναφείας καὶ κοινωνίας μεταξὺ τῶν Ἐκκλησιῶν” .

Συνεχίστε να διαβάζετε, πατήστε εδώ->>

Ο Διάλογος με Ρωμαιοκαθολικούς

Ὁ Διάλογος μὲ τοὺς Ρωμαιοκαθολικοὺς ἀρχίζει μὲν ἀμέσως μετὰ τὸ Σχίσμα, δὲν στηρίχτηκε ὅμως «ἐπὶ ὀρθῆς βάσεως …ἀλλ’ ἐπεβλήθη διὰ τῆς βίας» . Σὲ κάθε ἀπόπειρα ἑνώσεως «διεξήγετο φαινομενικῶς» διάλογος. Σχεδὸν ὅλες οἱ ἀπόπειρες πρὸς ἕνωση ὑπέκρυπτον πολιτικάς κυρίως ἐπιδιώξεις» . Τοῦτο συνέβη καὶ στοὺς ἑπόμενους αἰῶνες, ἀποτελώντας συνεχῆ τραυματικὴ ἐμπειρία γιὰ τοὺς Ὀρθόδοξους  καὶ μιὰ ἐπαναλαμβανόμενη ἱστορία ἀνειλικρίνειας καὶ δόλου ἐκ μέρους τῆς Ρώμης.  Ἐπειδὴ δὲν ἔχει ἱστορικὴ χροιὰ ἡ ἐργασία αὐτή, δὲν θὰ ἀναφερθοῦν αὐτοὶ οἱ ὀδυνηροὶ σταθμοί. Δὲν θὰ πρέπει, ὅμως, νὰ σβήσουμε αὐτὲς τὶς ἐμπειρίες ἀπὸ τὴν ἱστορική μνήμη, ἰδίως στὸ χειρισμὸ νέων ἑνωτικῶν προσπαθειῶν, ἀφοῦ λήθη τῆς ἱστορίας συνεπάγεται  ἐπανάληψη τῶν λαθῶν.
Ἂς δοῦμε κάποια σημεῖα τοῦ Διαλόγου αὐτοῦ, στὸν ὁποῖο κεντρικὸ ἀφετηριακὸ ρόλο διαδραμάτισαν ἡ Β΄ Βατικανὴ Σύνοδος καὶ οἱ ἀμφιλεγόμενες πρωτοβουλίες τοῦ Πατριάρχη Ἀθηναγόρα.
Κατὰ τὴν Α΄ φάση τῆς Οἰκουμ. Κινήσεως, ποὺ τὴν πρωτοβουλία εἶχαν οἱ Προτεστάντες καὶ
συμμετεῖχαν ἐνεργὰ οἱ Ὀρθόδοξοι, τὸ Βατικανὸ κράτησε ἐπιφυλακτικὴ στάση, καὶ ὁ «Πάπας Πῖος ΙΒ΄ ἀπηγόρευσε τὴν συμμετοχὴν τῶν ΡΚαθολικῶν εἰς τὰ μεγάλα Συνέδρια τῆς Οἰκουμ. Κινήσεως».  Γιατί;  Διότι εἶναι θεμελιώδης ἀρχὴ τοῦ Παπισμοῦ ὅτι ἡ ΡΚαθολικὴ Ἐκκλ. «δὲν εἶναι μία Ἐκκλησία μεταξὺ τῶν ἄλλων, …ἀλλ’ εἶναι ἀντιθέτως ἡ Ἐκκλησία, ἐντὸς τῶν κόλπων τῆς ὁποίας ὁ Χριστιανικὸς κόσμος… θά… ἐπανεύρη τὴν ἑνότητα» . 

Συνεχίστε να διαβάζετε, πατήστε εδώ->>

Καταδίκη τῆς Οὐνίας καὶ πανηγυρικὴ δικαίωσή της

 «Ξεκινήσαμε τὸν θεολογογικό διάλογο ἐδῶ καὶ εἴκοσι χρόνια, καὶ ἐνῶ ἀπαίτηση τῶν Ὀρθοδόξων ἀπὸ τὴν ἀρχὴ ἦταν νὰ μὴ συμμετάσχουν σ’ αὐτὸν Οὐνίτες θεολόγοι, οὔτε...νὰ ἐνισχυθεῖ ἡ Οὐνία  μετὰ τὴν πτώση τοῦ ὑπαρκτοῦ σοσιαλισμοῦ, ὁ πάπας ἔπραξε ἐντελῶς τὰ ἀντίθετα» . Ἀπὸ τὸ 1964 (Γ΄ Πανορθ. Διάσκεψη Ρόδου), κατεκρίθη σφοδρῶς τὸ Διάταγμα τῆς Ρώμης “Περὶ τῶν Ἀνατολ. Ἐκκλησιῶν”, διότι «συνιστοῦσε τὴν καλυτέραν ὀργάνωσιν καὶ ἐπέκτασιν» τῆς Οὐνίας.
 Κατὰ Καρμίρη: τὸ διάταγμα αὐτὸ «εἶναι τελείως ἀπαράδεκτον…, θεωρεῖται ὡς πέτρα σκανδάλου καὶ ὡς πυριταδοποθήκη ἱκανὴ νὰ ἀνατινάξῃ εἰς τὸν ἀέρα τὸν ἐπιδιωκόμενον διάλογον» . Ἡ ἀπόφαση τῆς Ρόδου νὰ παύσῃ πρῶτα ὑφισταμένη ἡ Οὐνία καὶ ἔπειτα νὰ ἀρχίσει ὁ Διάλογος, δὲν τηρήθηκε. Γιὰ νὰ μὴ σταματήσει ὅμως ὁ Διάλογος πρὶν κἂν ἀρχίσει  ὑποχώρησαν οἱ Ὀρθόδοξοι, κατέθεσαν ὅμως “Δήλωσιν” «ἐν τῇ ὁποίᾳ ἐγράφετο ὅτι ἡ ὑποχώρησις αὐτὴ δὲν σημαίνει ἀναγνώρισιν τῆς Οὐνίας» .
Στὴ συνέχεια, ἀφοῦ ἡ Ρώμη «ἐπὶ ὀκταετίαν ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τοῦ Διαλόγου (1980)» κωλυσιεργοῦσε στὴν ἀντιμετώπιση τοῦ θέματος τῆς Οὐνίας, μετὰ τὴν ἐπίμονη ἀπαίτηση τῶν ὀρθοδ. «συνεστήθη τὸ 1988 εἰς τὸ Ν. Βάλαμον τῆς Φιλλανδίας …Μικτὴ ὑποεπιτροπὴ πρὸς ἐξέτασιν τοῦ προβλήματος τῆς Οὐνίας , ἡ ὁποία συνῆλθε κατ’ ἀρχὴν στὴ Γενεύη (Ἰαν. 1990) καὶ στὴ συνέχεια στὸ Freising τοῦ Μονάχου (Ἰούν. 1990). Ἐκεῖ συνέβη τὸ σημαντικότατο γεγονὸς τῆς καταδίκης τῆς Οὐνίας  καὶ ἀπὸ ὀρθοδόξους καὶ ἀπὸ ΡΚαθολικούς). Σὲ δυὸ ἐπίσημα κείμενα κατέληγαν: «ἀπορρίπτωμεν τὴν Οὐνίαν ὡς μέθοδον ἀναζητήσεως τῆς ἑνότητος», ἀφοῦ «ὅπου ἐφηρμόσθη, ἀπέτυχε νὰ ὑπηρετήσῃ τὸν σκοπὸν τῆς προσεγγίσεως τῶν Ἐκκλησιῶν.  Ἀντιθέτως προκάλεσε διαιρέσεις» .

Συνεχίστε να διαβάζετε, πατήστε εδώ->>

Ο Διάλογος με τούς Αντιχαλκηδόνιους

Ἄλλος ἕνας διάλογος μετέωρος, εἶναι ἐκεῖνος μὲ τοὺς Ἀντιχαλκηδόνιους (Μονοφυσίτες), ποὺ δὲν ἀποδέχονται τίς, μετὰ τὴν Γ΄, Οἰκουμενικὲς Συνόδους. Καὶ ἐδῶ, ὁ θεοφιλὴς πόθος γιὰ τὴν ἑνότητα ὑπεκινήθη ἀπὸ ἕναν ἐνθουσιασμό , ποὺ ὁδήγησε σὲ βεβιασμένες ἐνέργειες καὶ ἀντορθόδοξους χειρισμούς.  Ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖο διεξάγεται ἐκπλήσσει καὶ ἀνησυχεῖ.
Τὸ Πατριαρχεῖο Κων/λεως, ὑπὸ τὸν Ἀθηναγόρα, ἐκτιμοῦσε ὅτι οἱ διαφορές μὲ τοὺς Ἀντιχαλκηδόνιους «οὐκ εἰσὶ τοσοῦτον μεγάλαι, ὅσον συνήθως ὑπολαμ-βάνεται». Εἶναι κυρίως «λεκτικὲς καὶ φραστικὲς  παρανοήσεις» .  Σύμφωνα μὲ τὰ τότε λεγόμενα, οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, φαίνεται πὼς ἔχουν ἀπομακρυνθεῖ ἀπὸ τὶς πλάνες τῶν προγόνων τους καὶ βρίσκονται «πολὺ  κοντὰ στὴν Ὀρθόδ. πίστι, οὕτως ὥστε ἡ διαφορά τους πρὸς ἐμᾶς νὰ θεωρῆται ἁπλῶς ζήτημα διαφορετικῆς γλωσσικῆς ἐκφράσεως–ὁρολογίας» . Ὅμως τὴν «ἱερὴ συγκίνηση» διαδέχτηκε ἡ ἔκπληξη καὶ ὁ φόβος, καθόσον διαπιστωνόταν ὅτι δὲν ἀνταποκρίνονται στὴν πραγματικότητα.   Ἂς δοῦμε κάποια στοιχεῖα:
 Στὴ Γενεύη (1970), ἔγινε  ἡ Γ´ ἀνεπίσημη Συνδιάσκεψη  Χαλκηδονίων (Ὀρθοδόξων)  καὶ Ἀντιχαλκηδονίων, ὑπὸ τὴν παρουσία «τοῦ καλβινιστὴ Γραμματέα τῆς Ἐπιτροπῆς Πίστεως καὶ Τάξεως τοῦ Π.Σ.Ε.». Σημαντικὴ ἡ διαπίστωση τοῦ Ρωμανίδη: «Ὁ ἀνεπίσημος διάλογος μὲ τοὺς

Συνεχίστε να διαβάζετε, πατήστε εδώ->>

Διαθρησκειακός Διάλογος

Ἡ στάση τῆς Ἐκκλησίας ἀπέναντι στοὺς ἀλλόθρησκους «δὲν εἶναι στάση ὅμοια μὲ ἐχθρῶν, καθότι ἄλλωστε γιὰ τὴν Ἐκκλησία δὲν ἐπιτρέπεται νὰ αἰσθάνεται κανέναν ὡς ἐχθρό της, ἀλλὰ εἶναι στάση ἀγάπης, εὐθύνης, ἀναμονῆς καί βέβαια, πρόσκλησης»   πρὸς  "πάντα τὰ ἔθνη".
Στὴν ἱστορικὴ πορεία τοῦ χριστιανισμοῦ, ἂν πολλὲς φορὲς «ἡ χριστιανικὴ στάσις ὑπῆρξε διστακτικὴ καὶ ἐνίοτε ἐχθρικὴ ἔναντι τῶν ἄλλων θρησκειῶν ὡς αὐτόνομων συστημάτων», ἐντούτοις «παραμένει ἀπολύτως θετικὴ ἔναντι τῶν προσώπων, τὰ ὁποῖα ζοῦν ἐντὸς τῆς ἀτμοσφαίρας τῶν ἄλλων θρησκειῶν ἢ ἰδεολογιῶν. Ὁ ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος ἔχει διάφορον πιστεύω, οὐδέποτε ἀποστερεῖται τῆς βασικῆς του ἰδιότητος… νὰ εἶναι  “τέκνον Θεοῦ”» .

Παρὰ ταῦτα ὁ διάλογος μὲ τὶς ἄλλες θρησκείες δὲν παύει νὰ  προβληματίζει. Τὸ 1971 ὁ Ἀρχιεπ. Ἀλβανίας Ἀναστάσιος διαπίστωνε, πὼς «τὸ πρόβλημα τοῦ διαθρησκειακοῦ θεολογικοῦ διαλόγου συνεχίζει νὰ ἀποτελεῖ ἀντικείμενο προβληματισμοῦ καὶ τὸ ὅλο ζήτημα ἀποτελεῖ θεολογούμενο» . Σήμερα, ποὺ τὰ πράγματα δείχνουν πὼς τὸ Διάλογο ἐπηρεάζουν καὶ ἄλλα παράπλευρα ρεύματα, ποὺ κρύβουν σκοπιμότητες διαφορετικὲς ἀπὸ τὴν ἀναζήτηση τῆς ἀλήθειας, ὁ προβληματισμὸς μεγαλώνει καὶ ἐγείρονται νέα ἐρωτηματικὰ καὶ εὔλογες ἀπορίες καὶ ὑποψίες.

Συνεχίστε να διαβάζετε, πατήστε εδώ->>

Διάλογος ειρήνης και παγκόσμια Ενότητα

Ἡ εἰρήνη, εἶναι παγκόσμιο ὅραμα καὶ ἐπιδίωξη ἀνθρώπων καὶ λαῶν. Ὁ τρόπος ἐπίτευξής της, ὅμως, διαφοροποιεῖται ἀπὸ θρησκεία σὲ θρησκεία, ἀπὸ ὀργάνωση σὲ ὀργάνωση, ἀπὸ ἄνθρωπο σὲ ἄνθρωπο.
Ἡ ὀρθόδοξη θεμελίωση τῆς Εἰρήνης εἶναι ἀναμφισβήτητα ὁ Χριστός: «αὐτὸς γάρ ἐστιν ἡ εἰρήνη ἡμῶν, ὁ ποιήσας τὰ ἀμφότερα ἓν καὶ τὸ μεσότοιχον τοῦ φραγμοῦ λύσας…, καὶ ἐλθὼν εὐηγγελίσατο εἰρήνην ὑμῖν τοῖς μακρὰν καὶ τοῖς ἐγγύς, ὅτι δι’ αὐτοῦ ἔχομεν τὴν προσαγωγὴν οἱ ἀμφότεροι ἐν ἑνὶ πνεύματι πρὸς τὸν πατέρα» (Ἐφ. 2,14-18). Ὁ Χριστός, λοιπόν, μᾶς δίνει Εἰρήνη ποὺ διαφέρει ἀπὸ ἐκείνη τοῦ κόσμου (Ιω. 14,27)·  καὶ τὴν ριζικὰ διαφορετικὴ αὐτὴ εἰρήνη ἐπαγγέλλεται ἡ ἐκκλησία μας στὸν κόσμο.
Ρίζα τῶν πολέμων εἶναι ἡ ἀπομάκρυνση ἀπὸ τὸν Θεό, ὁ «ἕτερος νόμος, ποὺ ἐνοικεῖ ἐν τοῖς μέλεσι ἡμῶν;» (Ρωμ. 7,23), ἡ ἁμαρτία. Ἀπὸ ἐδῶ προκύπτουν κάθε εἴδους «πόλεμοι καὶ μάχες»; (Ἰακ. 4,1). Γιὰ τὸ χριστιανό, ἡ μὴ συνειδητοποίηση αὐτῆς τῆς πραγματικότητος ὁδηγεῖ  στὴν προσπάθεια ἐξεύρευσης λύσεων ἀνέφικτων καὶ οὐτοπικῶν.

Συνεχίστε να διαβάζετε, πατήστε εδώ->>

Πώς έκαναν διάλογο οι Πατέρες;

Ὅλα ὅσα στὶς προηγούμενες ἑνότητες ἐνδεικτικὰ ἀναφέρθηκαν, μᾶς κάνουν νὰ "ξανασκεφτοῦμε" τὸ Διάλογο, νὰ ἀναθεωρήσουμε τὸν πρῶτο ἐνθουσιασμό,  νὰ ἐπιστρέψουμε στὶς ρίζες μας διερωτώμενοι: πῶς ἔκαναν τὸν Διάλογο οἱ Ἀπόστολοι, οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας; Μιλοῦσαν καὶ ξαναμιλοῦσαν μὲ ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι προσέρχονταν στὸ Διάλογο μὲ δόλο ἢ παγιωμένες τὶς ἀντιρρήσεις τους, μὲ ὁμάδες ποὺ παρέμεναν καὶ αὔξαναν καθημερινὰ τὶς αἱρέσεις τους; Δὲν εἶχε συμβουλέψει ὁ ἀπ. Παῦλος, ἐκφράζοντας σὲ τελικὴ ἀνάλυση καὶ τὸ σεβασμό στὴν ἐλευθερία τοῦ ἄλλου: «αἱρετικὸν ἄνθρωπον μετὰ πρώτην καὶ δευτέραν νουθεσίαν παραιτοῦ…»;
Τί εἶναι, λοιπόν, αὐτοὶ οἱ διάλογοι; Ἔχουν πατερικὰ ἐρείσματα; Ἐκκινοῦν ἀπὸ γνήσιο ἱεραποστολικὸ ζῆλο; Πηγάζουν ἀπὸ διακριτικὴ καὶ ‘‘ἐν ἐπιγνώσει’’ ἀγάπη; Ἢ μήπως συμπορεύονται καὶ συναγωνίζονται σὲ ἐκκοσμίκευση τοὺς δυτικούς; Ἐκφράζουν ἐν ἐλευθερίᾳ τὴν ἀλήθεια τῆς πίστεως ἢ εἶναι διαποτισμένοι ἀπὸ ἕνα ὑποσυνείδητο φόβο μειονεξίας καὶ ἀπιστίας;  Νὰ μερικὲς ἀπόψεις:

* «Ὀρθόδοξη ‘‘μαρτυρία’’ σημαίνει ἀκριβῶς κατάθεση ἐμπειρίας καὶ βεβαιότητος… Αὐτὰ ὅμως δὲν σημαίνουν προσφορὰ στὸν ἄλλον μὲ ἐξαναγκασμό, ...ὡς προκάλλυμα ἄλλων σκοπιμοτήτων, πολιτικῶν ἢ οἰκονομικῶν... Εἶναι καθοριστικὸ ὅτι στοὺς πρώτους αἰῶνες οἱ χριστιανοὶ μιλοῦσαν γιὰ ‘‘μαρτυρία’’, ‘‘μαρτύριο’’, …μὲ τίμημα ζωῆς, μὲ μαρτύριο» .

Συνεχίστε να διαβάζετε, πατήστε εδώ->>

Τι έχει αποφασίσει η Εκκλησία στούς Ιερούς Κανόνες της

Οἱ Ἱ. Κανόνες «συνδέονται μὲ τὰ δόγματα...καὶ ἀποτελοῦν ἐφαρμογὴ αὐτῶν μέσα στὴ ζωή της... Συμπυκνώνουν καὶ ἐκφράζουν τὸ ὀρθόδοξο ἦθος... Εἶναι μιὰ ἔκφραση τοῦ πνεύματος τῆς ἀληθινῆς καὶ εἰλικρινοῦς ἐν Χριστῷ ἀγάπης... Προσφέρουν σὲ κάθε πιστὸ τὸ πρότυπο...» . Οἱ Κανόνες μᾶς βοηθοῦν να παραμείνουμε ἑνωμένοι στὸ Σῶμα Χριστοῦ, τὴν Ἐκκλησία, τὴν μετάνοια, τὴν εἰρήνη, τὴν ἀγάπη. «Ὅσοι τῷ κανόνι τούτῳ στοιχήσουσι, εἰρήνη ἐπ' αὐτοὺς καὶ ἔλεος» (Γαλ. 6,16).
 Οἱ  κανόνες «θεσπίζονται Πρὸς ψυχῶν θεραπείαν καὶ ἰατρείαν παθῶν».  Εἰδικότερα γιὰ τό θέμα μας, κατὰ τὸν Ν. Ματσούκα, ἐπειδὴ  «ἡ αἵρεση  εἶναι ἐσφαλμένη ζωή, παραχάραξη ἀληθειῶν καὶ συνάμα ἀδιάλειπτη πολεμικὴ κατὰ τοῦ σώματος τῆς Ἐκκλησίας..., μὲ πολὺ ποιμαντικὴ φροντίδα ἡ Ἐκκλ. ἀπαγόρευσε μὲ κανόνες τὴν συμπροσευχὴ μὲ τοὺς αἱρετικούς... Ἑπομένως τὰ μέλη τῆς Ἐκκλησίας εἶναι ἀδύνατο νὰ συμπροσεύχονται μὲ πολεμίους  τῆς πίστης, οἱ ὁποῖοι χωρὶς σταματημὸ ἐπιχειροῦν τὸ σκίσιμο τοῦ σώματος τῶν πιστῶν» , καὶ παράλληλα ἀπορρίπτουν τὶς θεραπευτικὲς μεθόδους ποὺ προτείνει ἡ Ἐκκλησία καὶ ἐπινοοῦν ἄλλες.

Εἶναι γνωστό, ὅτι οἱ Ἱεροὶ Κανόνες ὁρίζουν:

Συνεχίστε να διαβάζετε, πατήστε εδώ->>

Κρύβονται σκοπιμότητες πίσω απο το διάλογο;

Eἶναι γνωστὸ ὅτι, μετὰ τὸ Σχίσμα τοῦ 1054, ἔγιναν Διάλογοι καὶ πολλὲς ἄκαρπες προσπάθειες γιὰ τὴν Ἕνωση τῶν Ἐκκλησιών. Κι' αὐτὸ γιατί, «εἰς ἑκάστην ἀπόπειραν ἑνώσεως τῶν Ἐκκλησιῶν διεξήγετο φαινομενικῶς ἑκατέρωθεν θεολ. διάλογος», ἐνῶ «πᾶσαι σχεδόν αἱ ἀπόπειραι πρὸς ἕνωσιν τῶν διϊσταμένων Ἐκκλ. ὑπέκρυπτον πολιτικὰς κυρίως ἐπιδιώξεις» .  «Αὐτὸ ποὺ ἐπεδίωκε καὶ ἐπιδιώκει ἡ Ρώμη εἶναι ἡ ἕνωσις τῶν Ἑλλήνων μ’ αὐτή» ,  δηλαδὴ ἡ ὑποταγή μας στὸν Πάπα.  Γι’ αὐτὸ καὶ ἦταν τόσο ἔντονη ἡ ἀντίδραση στὴν ἔλευση τοῦ Πάπα στὴν Ἑλλάδα  —πρὶν ἀπὸ ἕνα χρόνο–  ἀπὸ ὅσους ξέρουν τὴν ἱστορία τῶν προσπαθειῶν γιὰ τὴν ἕνωση.
Τὶς ἀντιχριστιανικὲς μεθοδεύσεις –κυρίως τοῦ Παπισμοῦ– γιὰ τὴν ὑποταγὴ τῆς Ὀρθοδοξίας θὰ μποροῦσε νὰ παρακολουθήσει κανεὶς σὲ μιὰ Ἐκκλ. Ἱστορία. «Ὅλες οἱ προσεγγίσεις τὶς ὁποῖες ἡ Ρώμη ἔκανε πρὸς τὴν Ἀνατολὴ θεωροῦνται ἀπὸ τὴν Ὀρθόδ. Ἐκκλησία ὡς μέσο ὄχι γιὰ τὴν ἑνότητα τῆς Ἐκκλησίας ἀλλὰ γιὰ τὴν ὑποταγὴ τῆς Ἀνατολῆς στὴ Δύση» . Καὶ τὸ ἐρώτημα ἁπλό: Ποιὰ συνταρακτικὴ ἀλλαγὴ ἔκανε τὸ Βατικανό, ὥστε νὰ ξεχάσουμε τὴν εἰς βάρος μας ὀδυνηρὴ πρακτικὴ τοῦ παρελθόντος; Ἀλλὰ κι' ἂν ἔγιναν κάποια βήματα, ἔχουμε δικαίωμα νὰ ξεχάσουμε τὴν ἱστορία; Ἡ ἀλήθεια, βέβαια εἶναι, ὅτι –ἂν κάτι ἄλλαξε– εἶναι ὄχι ἡ οὐσία, ἀλλὰ οἱ μέθοδοι. Ὁ σκοπὸς παραμένει εὐδιάκριτα ὁ ἴδιος:  Τὸ Πρωτεῖο τοῦ Πάπα ἐπὶ πάντων. Τελευταῖα μάλιστα, ὁ στόχος του ἐπεξετάθη καὶ στὶς ἄλλες θρησκεῖες, καὶ πολλοὶ ὁμιλοῦν καὶ γιὰ θρησκευτικὸ Πλανητάρχη.

Συνεχίστε να διαβάζετε, πατήστε εδώ->>

Μοναδικό κίνητρο η Αγάπη;

«Ἂν ὅμως στοὺς Διάλογους αὐτοὺς μοναδικὸ κίνητρο εἶναι ἡ ἀγάπη;» Αὐτὸ τὸ ὑποθετικὸ ἂν τῆς  "Ἐκπομπῆς" (τοῦ ἐκκλ. Ραδιοσταθμοῦ ποὺ ἀναφέραμε στὴν ἀρχή) εἶναι πεποίθηση καὶ ἀρκετῶν ἄλλων, γι' αὐτὸ πρέπει να μᾶς ἀπασχολήσει  δι' ὀλίγων.
α) Παραβαίνει ἆραγε κανεὶς τὴν πίστη του στηριζόμενος σ’ ἕνα ...ἄν; Ὄχι βέβαια. Γι’ αὐτὸ ἐξάλλου ὑπάρχουν οἱ Πατέρες καὶ οἱ Κανόνες τῆς Ἐκκλησίας, γιὰ νὰ μὴν εἶναι ἡ ζωή μας ἕνα μαρτυρικὸ …ἄν. Ὑπακούοντας "ἐκκλησιαστικά", παίρνουμε ἀπάντηση, κατὰ τὸ μέτρο τῆς ὑπακοῆς μας.
Αὐτὸ τὸ ἐρώτημα, ἔπειτα, δὲν θὰ μᾶς τὸ ἀπαντήσει κανείς, ἐκτὸς ἂν εἶναι καρδιογνώστης. Γι' αὐτὸ καὶ δὲν μᾶς ἐνδιαφέρουν, πρωτίστως, οἱ ἀθέατες πτυχὲς τῶν  προθέσεων ὅσων συμμετέχουν στὸ Διάλογο (μεῖγμα εἰλικρίνειας καὶ κρυφῶν ἐπιδιώξεων). Τὸ κριτήριο ποὺ μᾶς ἐνδιαφέρει καὶ παρέχει ἀσφάλεια εἶναι ἡ τήρηση τῶν Ἐντολῶν καὶ τῶν Κανόνων, ποὺ μᾶς δόθηκαν ἀπὸ ἀγάπη καὶ ἐκφράζουν Ἀγάπη.

Συνεχίστε να διαβάζετε, πατήστε εδώ->>

Η Ορθοδοξία είναι μία Ομολογία;

Παρατέθηκαν ὡς τώρα πολλὰ κείμενα θεολόγων ποὺ ἐκφράζουν τὴν πίστη, πὼς ἡ Ὀρθοδοξία δὲν εἶναι μία, ἀνάμεσα στὶς ἑκατοντάδες "ἐκκλησίες" τῶν δυτικῶν. Ἐπειδὴ ὅμως τελευταῖα, μέσα στὸ κλῖμα σύγχυσης ποὺ ἐπικρατεῖ, ὑπάρχουν καὶ ὀρθόδοξοι ποὺ ἀποδέχονται τὴν ἐξίσωση τῆς Ἐκκλησίας μας μὲ τὶς ἄλλες "ἐκκλησίες", γι' αὐτὸ πρέπει καὶ τὸ θέμα αὐτὸ νὰ τύχει κάποιας ἐπεξεργασίας.  Ἡ ἀφορμὴ καὶ γι' αὐτό, δόθηκε ἀπὸ τὴν προαναφερθεῖσα Ἐκπομπὴ τοῦ Ραδιοφ. Σταθμοῦ Καλαβρύτων καὶ Αἰγιαλείας.

Εἶναι βαθειὰ πεποίθηση τῶν Ὀρθοδόξων, ὅτι ἡ Ἐκκλησία μας εἶναι ἡ συνέχεια τῆς Μίας ἱστορικῆς Ἐκκλησίας  ποὺ  ἵδρυσε  ὁ Κύριος. Καὶ γι' αὐτό, κατὰ τὴν διατύπωση τοῦ Πόποβιτς «ποτὲ δὲν ὑπῆρχε διαίρεσις τῆς Ἐκκλ., ἀλλὰ μόνον χωρισμὸς ἀπὸ τὴν Ἐκκλησίαν…  Εἰς διαφόρους καιροὺς ἀπεσχίσθησαν… οἱ αἱρετικοὶ καὶ σχισματικοί, οἱ ὁποῖοι κατὰ συνέπειαν ἔπαυσαν νὰ εἶναι μέλη τῆς Ἐκκλησίας».

Συνεχίστε να διαβάζετε, πατήστε εδώ->>

Ποιός εκφράζει σήμερα την Εκκλησία;

Ἀκούγεται συχνὰ ἡ θέση -τὴν ἀκούσαμε καὶ στὴν ἐν λόγῳ "Ἐκπομπή" τοῦ ἐκκλησ. Ραδιοσταθμοῦ, ἂν μὴ τι ἄλλο μὲ ἀπορία-, ὅτι τὴν ἐκκλ. τὴν ἐκφράζει ὁ Πατριάρχης;  Ναί, τὴν Ἐκκλησία πρέπει νὰ τὴν ἐκφράζει ὁ ἐπίσκοπος τῆς κάθε τοπικῆς Ἐκκλησίας. Καὶ τὴν ἐκφράζει, ὅταν δὲν ἔρχεται σὲ ἀντίθεση μὲ τὴ θεολογία της. Ἂν ὅμως ὑπάρχουν ἀμφιβολίες γιὰ τὴ στάση τοῦ Πατριάρχη; Τότε, ἀνατρέχουμε στοὺς Πατέρες, τὶς Οἰκ. Συνόδους καὶ τοὺς Ἁγίους (ζῶντες καὶ κεκοιμημένους), οἱ ὁποῖοι διερμηνεύουν σωστὰ τὴ Εὐαγγ. διδασκαλία. Γι’ αὐτὸ ὑπάρχουν καὶ οἱ Κανόνες, τοὺς ὁποίους εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ τοὺς ἐφαρμόζουν πρῶτοι οἱ Ἐπίσκοποι καὶ Πατριάρχες.
 Ἄρα: τὸν κάθε ἐπίσκοπο, τὸν Πατριάρχη, τὸν ἀκοῦμε ὑπὸ προϋποθέσεις . Δὲν ἀπέχουν ἄλλωστε καὶ τόσο χρονικὰ ἐνέργειες Πατριαρχικὲς, ποὺ ἔγιναν ἀφορμὴ γιὰ τὸ Παλαιοημερολογητικὸ σχίσμα . Οὔτε μᾶς εἶναι ἄγνωστα τὰ διάφορα θεολ. μαργαριτάρια ὑπέρμαχων τῶν Διαλόγων, ὅπως ἡ διακήρυξη τοῦ Πατρ. Ἀθηναγόρα, ὅτι: «οὐδεμία διαφορὰ χωρίζει τὰς δύο Ἐκκλησίας» (Ὀρθόδη καὶ ΡΚαθολική),  ἢ ὅτι: οἱ ὑπάρχουσες σήμερα ἐκκλησίες θὰ «ἐπανιδρύσουν τὴν Μίαν, Ἁγίαν, ...Ἐκκλησίαν ἐν συνυπάρξει»,  ἢ ὅτι: τὰ δόγματα πρέπει νὰ τεθοῦν στὸ θησαυροφυλάκιο τῆς Ἐκκλ. Ἀκόμη οἱ δηλώσεις του: α) «ὅσον διὰ τὸ Filioque, δὲν νομίζω ὅτι εἶναι κώλυμα… Τί μελάνι χύθηκε καὶ τί μῖσος διὰ τὸ Filioque!

Συνεχίστε να διαβάζετε, πατήστε εδώ->>

Τι πρέπει να κάνουμε;

«Ζοῦμε στὸ τέλος τοῦ 20ου αἰῶνα καὶ ἔχουμε γύρω μας τὸ ἴδιο σκηνικὸ ποὺ εἶχε ὁ Ἑλληνισμὸς τὸ 1274 καὶ τὸ 1439, ὅταν ὁ αὐτοκράτορας καί...Πατριάρχης ἦταν στὴ Σύνοδο τῆς Φλωρεντίας. Ἀπὸ τὴν Ἀνατολὴ οἱ φίλοι μας οἱ Τοῦρκοι μᾶς πιέζουν, ἀπὸ τὴ Δύσι ἡ Ρώμη μᾶς φλερτάρει, τοὺς Εὐρωπαίους τοὺς ἔχουμε καὶ πάλι ἀνάγκη καὶ μέσα σ’ αὐτὴ τὴν ἀτμόσφαιρα ἀναζητοῦμε κάποια διέξοδο . Ποῦ εἶναι αὐτή; Ὅποιος τὴν ἀνακαλύψει, ἂς τὸ γράψη»  σημειώνει πικρὰ ὁ πρώην Ἀρχιεπ. Μ. Βρεταννίας, ποὺ ἔζησε μιὰ ζωὴ στὴ Δύση καὶ τὴν Οἰκουμ. Κίνηση.

«Μέσα σ’ αὐτὴ τὴν εὐρωπαϊκὴ σκέψι, ποὺ ἐξυπονοεῖ τὴ χρεωκοπία τοῦ προτεσταντισμοῦ, ἔπρεπε ἡ Ὀρθόδ. Ἐκκλησία, μὲ μόνη τὴν ἀλήθεια τοῦ γεγονότος ὅτι ὁ Χριστὸς εἶναι ἡ ἀποκάλυψις τοῦ Θεοῦ, ποὺ πολλοὶ χριστιανοὶ ἀρνοῦνται ἐπίσημα, νὰ ἀποκαταστήση τὴ χρεωκοπημένη Ἐκκλησία. Ἀντὶ τούτου σύρεται ἀπὸ τοὺς Λατίνους σὲ ποικίλα σχήματα συνεργασίας, γιατὶ δὲν μπορεῖ αὐτὴ νὰ ἐλέγχη τοὺς σκοποὺς καὶ τῶν δύο. Δικαιολογίες πολλές, ἀλλὰ ἡ βασικὴ παραμένει πάντα ἡ ἴδια, δηλαδὴ ἡ ἰδιαίτερη θέσις στὴν ὁποία εὑρίσκεται ἡ Ὀρθοδοξία, κι’ ἐμεῖς θὰ εἴμαστε συνεχῶς πάροικοι καὶ παρεπίδημοι καὶ οἱ ἄλλοι θὰ τρώγουν τοὺς ἄρτους τῆς προθέσεως» .

Συνεχίστε να διαβάζετε, πατήστε εδώ->>

Επίμετρον

Διαφορετικὴ τοποθέτηση ἀπὸ τὴ συμφωνία τῶν θεολογικῶν θέσεων ποὺ ἐκφράζουν τὰ παραπάνω κείμενα, βρῆκα στὴν Προσφώνηση τοῦ τοπικοῦ ἐπίσκοπου πρὸς Δρα. Konrad Raiser καὶ τὰ Μέλη τῆς Ἀποστολῆς τοῦ Π.Σ.Ε. (Πέμπτη 21/3/2002). Περιέχεται στὴν ἱστοσ.: www.im-ka.gr Ἀπρ/2002. Περιμένουμε τὶς διευκρινήσεις τοῦ Σεβασμ. κ. Ἀμβροσίου, γιὰ ἐκεῖνες τὶς θέσεις ποὺ ἐγείρουν ἐρωτηματικὰ σὲ σύγκριση μὲ τὰ κείμενα τῶν Πατέρων.
Ἀπαντήσεις θὰ μποροῦσαν νὰ δοθοῦν καὶ ἀπὸ ἄλλους.  Ὅμως, ἡ πιὸ κοντινὴ εὐχαριστιακὴ σχέση εἶναι μὲ τὰ μέλη τῆς τοπικῆς Ἐκκλ. καὶ τὸν προϊστάμενό της, γι’ αὐτὸ καὶ σ’ αὐτὸν ἡ πρόσκληση. Γιατὶ ὅπως καὶ σὲ ἄλλη εὐκαιρία “διαλόγου” μὲ τὸ Σεβασμιώτατο ἀναφέρθηκε, ὁ ἐπίσκοπος ὀφείλει «νὰ συγκεφαλαιώνει, νὰ ἐνσαρκώνει καὶ περιφρουρεῖ τὴν ἐμπειρία καὶ ὀρθόδοξη αὐτοσυνειδησία μιᾶς τοπικῆς Ἐκκλησίας» , ποὺ σὲ καμμιὰ περίπτωση δὲν μπορεῖ νὰ διαφέρει ἀπὸ τὴ ἐμπειρία τῶν Ἁγίων τῆς Καθολικῆς Ἐκκλησίας. Παρατίθενται κάποια τμήματα τῆς προσφώνησης.

Συνεχίστε να διαβάζετε, πατήστε εδώ->>