Η ζωή και το Έργο των Αποστόλων

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΔΕΥΤΕΡΟΝ

Η ΖΩΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΟΝ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ

Ὁ λιθοβολισμὸς τοῦ Στεφάνου καὶ οἱ διωγμοὶ  ἐκίνησαν  ἀκόμη περισσότερον τὸν  ζῆλον  τῶν  χριστιανῶν,  οἱ  ὁποῖοι  διεσπάρησαν εἰς τὴν Παλαιστίνην καὶ τὴν Συρίαν διδάσκοντες τὴν εἰς Χριστὸν πίστιν.  Ἐπὶ  κεφαλῆς  πάντων  ἦσαν  βέβαια οἱ Ἀπόστολοι.  Οὗτοι, ἀφοῦ διηυθέτησαν  τὰ πράγματα  τῆς Ἐκκλησίας  τῶν Ἱεροσολύμων, ἀνεχώρησαν βραδύτερον εἰς διαφόρους χώρας τοῦ κόσμου κηρύττοντες τὸ Εὐαγγέλιον. Εἰς τοὺς δώδεκα Ἀποστόλους προσετέθη κατὰ θείαν κλῆσιν καὶ ὁ Ἀπόστολος Παῦλος.

6. Ἡ κλῆσις του Παύλου εἰς τὸν Χριστιανισμόν.

(Πρ. Ἀπ. Η΄ 1-3 καὶ Θ΄ 1-31 καὶ ΙΒ΄ 25 καὶ ΙΓ΄ 2)

Πρὶν  γίνῃ  χριστιανὸς  ὁ Παῦλος, ὠνομάζετο  Σαούλ. Ἐγεννήθη εἰς τὴν  Ταρσὸν τῆς  Κιλικίας καὶ ἐκεῖ ἐσπούδασεν ἐκμαθὼν  κατὰ τὴν  συνήθειαν  τῶν  Ἰουδαίων καὶ  μίαν  τέχνην,  τὴν  τέχνην  τοῦ σκηνοποιοῦ.

Ὁ πατήρ  του ἦτο  ἐκ τῶν  ῾Ελληνιστῶν  Ἰουδαίων, εὔπορος καὶ φανατικὸς Φαρισαῖος, εἶχε δὲ ἀποκτήσει  τὸ δικαίωμα  τοῦ Ρωμαίου πολίτου, τὸ ὁποῖον διετήρησε φυσικὰ καὶ ὁ υἱός του.
Ὁ Σαούλ, ἀφοῦ ἐδιδάχθη  καὶ  τὰ  Ἑλληνικὰ  γράμματα  εἰς τὴν Ταρσόν, μετέβη  πρὸς συμπλήρωσιν  τῶν  Ἰουδαϊκῶν σπουδῶν του εἰς τὰ  Ἱεροσόλυμα. Ἐκεῖ, πλησίον  τοῦ νομοδιδασκάλου Γαμαλιήλ, ἀπέκτησε  τελείαν  Φαρισαϊκὴν μόρφωσιν καὶ ἦτο πλήρης  πίστεως καὶ ζήλου πρὸς τὴν Ἰουδαϊκὴν θρησκείαν. Διὰ τοῦτο κατεδίωκε μετὰ φανατισμοῦ τοὺς χριστιανοὺς καὶ τὸν χριστιανισμόν. Νεανίας ἀκόμη ἔλαβε μέρος εἰς  τὸν  λιθοβολισμὸν  τοῦ  Πρωτομάρτυρος Στεφάνου φυλάττων  τὰ ἱμάτια  τῶν λιθοβολούντων. Ὅταν δὲ βραδύτερον ἐγνώσθη   εἰς  τὰ  Ἱεροσόλυμα ὅτι  ὁ χριστιανισμὸς  ἔχει  εὐρυτάτην διάδοσιν καὶ εἰς τὴν μεγάλην  πόλιν Δαμασκόν, ὁ Σαοὺλ ἐξελέγη ὡς ὁ πλέον κατάλληλος,  ἵνα μεταβῇ ἐκεῖ πρὸς καταδίωξιν τῶν ὀπαδῶν τῆς νέας θρησκείας. Ἔλαβε λοιπὸν συστατικὰς  ἐπιστολὰς  παρὰ τῶν ἀρχιερέων πρὸς τοὺς ἐκεῖ Ἰουδαίους καὶ ἀνεχώρησε μετὰ τῶν συνοδῶν
του διὰ τὴν Δαμασκόν.


Καθ’  ὁδὸν καὶ  ἐνῷ  ἐπλησίαζε  πρὸς τὴν  Δαμασκόν,  ὁ Σαοὺλ ἐκλήθη  ὑπὸ τοῦ Κυρίου διὰ τοῦ γνωστοῦ θαυμαστοῦ ὁράματος καὶ τῆς θείας φωνῆς εἰς τὴν πρὸς τὸν ἀληθινὸν  Θεὸν πίστιν. Εἰσῆλθεν εἰς τὴν Δαμασκὸν καὶ πειθαρχῶν  εἰς τὴν θείαν κλῆσιν ἐδιδάχθη τὸ Εὐαγγέλιον  ὑπὸ τοῦ εὐσεβοῦς Ἀνανίου, ἐβαπτίσθη  καὶ ἐνεπλήσθη τόσον θερμῆς πίστεως  καὶ ζήλου, ὥστε ἤρχισεν ἀμέσως νὰ διδάσκῃ εἰς τὰς Συναγωγὰς  τὴν εἰς Χριστὸν πίστιν.
Οἱ Ἱουδαῖοι τῆς Δαμασκοῦ ἐξεμάνησαν ἐναντίον τοῦ Σαοὺλ καὶ ἐσκέφθησαν  νὰ τὸν θανατώσουν. Πληροφορηθέντες  ὅμως τοῦτο οἱ Χριστιανοί,  τὸν  ἔσωσαν φυγαδεύσαντες  αὐτὸν  εἰς  Ἀραβίαν,  ὅπου παρέμεινε τρία ἔτη. Μετὰ ταῦτα  μετέβη εὶς τὰ Ἱεροσόλυμα. Ἐκεῖ ὁ Σαοὺλ συνεδὲθη μετὰ τῶν Ἀποστόλων  διὰ τοῦ ἐκ Κύπρου Βαρνάβα, ὁ ὁποῖος ἦτο ἐκ τῶν ἐπισήμων  χριστιανῶν, καὶ ἤρχισε νὰ κηρύττῃ. Οἱ Ἰουδαῖοι τῶν Ἱεροσολύμων ἠγανάκτησαν καὶ αὐτοὶ ἐναντίον του καὶ ἀπεφάσισαν νὰ τὸν ἐξοντώσουν. Ἐσώθη καὶ πάλιν ὁ Παῦλος ὑπὸ τῶν Χριστιανῶν  καὶ κατέφυγεν  εἰς τὴν πατρίδα του Ταρσόν, ἔνθα εἰργάσθη δραστηρίως διὰ τὴν διδασκαλίαν τοῦ Χριστιανισμοῦ.
 
Βραδύτερον μετέβη μετὰ τοῦ Βαρνάβα εἰς τὴν Ἀντιόχειαν, διὰ νὰ κηρύξῃ. Εἰς τὴν Ἀντιόχειαν τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον εἴπεν εἰς τοὺς πιστούς καθ’ ἤν ὥραν ἦσαν συνηγμένοι: «Ἀφορίσατε δήμοι τὸν Βαρνάβαν καὶ τὸν Παῦλον εἰς τὸ ἔργον, δ προσκέκλημαι αὐτούς». Δηλαδὴ ἐφανέρωσε τὴν μεγάλην  ἀποστολήν, τὴν ὁποίαν ἀνελάμβανον ὁ Βαρνάβας καὶ ὁ Παῦλος. Ἐκεῖ τὁ πρῶτον οἱ πιστοὶ τῆς νέας θρησκείας ὠνομάσθησαν χριστιανοί.  Ἀπὸ  τὴν  Ἀντιόχειαν μετέβησαν  εἰς  Ἱεροσόλυμα, ἵνα διανείμουν βοηθήματα εἰς τοὺς πτωχοὺς χριστιανούς. Παραλαβόντες καὶ τὸν ἀνεψιὸν τοῦ Βαρνάβα Μᾶρκον, τὸν γράψαντα βραδύτερον τὸ γνωστὸν  Εὐαγγέλιόν  του, ἐπέστρεψαν εἰς τὴν  Ἀντιόχειαν.  Ἔκτοτε ἡ  πόλις   αὔτη   ἔγινε   σπουδαῖον  χριστιανικὸν   κέντρον.  Ἐκεῖθεν ἤρχισεν ὁ Παῦλος τὰς ἀποστολικάς του περιοδείας, ἵνα διαδώσῃ τὸν χριστιανισμὸν καὶ «εἱς τὰ Ἔθνη», δηλ. τοὺς εἰδωλολάτρας. Διὰ τοῦτο ὀνομάζεται Ἀπόστολος τῶν Ἐθνῶν.

7. Ἡ πρώτη  ἀποστολικὴ περιοδεία  τοῦ Ἀποστόλου Παύλου.
(Πρ. Ἀπ. ΙΓ΄ 4-15, ΙΔ΄ 1-7)

Ὁ   Παῦλος   ἀπεφάσισε   νὰ   μεταβῇ   μετὰ   τοῦ   Βαρνάβα  καὶ Μάρκου είς τὴν  Κύπρον διὰ τὸ κήρυγμα  τῆς  νέας Πίστεως.  Ἀπὸ τὸ ἐπίνειον τῆς Ἀντιοχείας Σελεύκειαν ἔπλευσαν πρὸς τὴν Κύπρον καὶ ἀπεβιβάσθησαν  εἰς τὴν  πόλιν  Σαλαμῖνα.  Ἐκεῖθεν ἀπὸ πόλεως εἰς  πόλιν   διετρεξαν  ὅλην  τὴν   νῆσον  μέχρι  τῆς  δυτικῆς   αὐτῆς παραλίας, ὅπου ἡ πόλις Πάφος. Ἐκεῖ διέμενε ὁ Ρωμαῖος Διοικητὴς, ὁ ὁποῖος ὠνομάζετο Σέργιος Παῦλος. Οὖτος ἦτο ἄνθρωπος μεγάλης μορφώσεως καὶ  ἐπεθύμει  νὰ μάθῃ  τὴν  ἀλήθειαν,  τὴν  ὁποίαν δὲν εὔρισκεν εἰς τὴν εἰδωλολατρίαν. Ὁ Παῦλος διὰ τῆς διδασκαλίας του ἔπεισεν αὐτὸν νὰ ἀσπασθῇ τὸν χριστιανισμόν.
Εἰς  τὴν  Κύπρον ὁ Ἀπόστολος  Παῦλος  ἵδρυσε δύο Ἐκκλησίας, μία εἰς Σαλαμῖνα καὶ ἄλλην εἰς Πάφον. Ἀπὸ ἐκεῖ ἔπλευσε μετὰ τῶν συνοδῶν του εἰς τὴν πόλιν τῆς Μικρασιατικῆς Παμφυλίας Πέργην, ὁπόθεν ἀπεχωρίσθη  αὐτῶν  ὁ Μᾶρκος ἐπιστρέψας εἰς Ἱεροσόλυμα. Ἐκ Πέργης  ἐπροχώρησε μὲ τὸν Βαρνάβαν πρὸς τὸ ἐσωτερικὸν καὶ ἔφθασαν εἰς τὴν Ἀντιόχειαν τῆς Πισιδίας, ὅπου ἐδίδαξαν καὶ ἔκαμαν πολλοὺς χριστιανοὺς ἱδρύσαντες νέαν Ἐκκλησίαν. Οἱ Ἰουδαῖοι ὅμως κατεδίωξαν  αὐτοὺς  καὶ  ἠναγκάσθησαν  οὕτω  νὰ  φύγωσι  καὶ  νὰ μεταβῶσιν  εἰς τὸ Ικόνιον, ὅπου πάλιν  ἐκήρυξαν καὶ προσείλκυσαν πλῆθος   νέων  πιστῶν.   Μεταξὺ   τούτων   ἦτο   καὶ   ἡ  βραδύτερον ὑποστᾶσα  χάριν  τῆς  Πίστεως  μαρτυρικὸν  θάνατον  Ἁγία   Θέκλα. Ἀλλὰ  καὶ ἐκ τοῦ Ἰκονίου ἠναγκάσθησαν νὰ φύγουν ἐξ αἰτίας  νέου ἐναντίον των διωγμοῦ τῶν Ἰουδαίων· ἐπέρασαν ἀπὸ διαφόρους πόλεις τῆς Λυκαονίας καὶ ἔφθασαν εἰς τὴν πόλιν Λύστρα.
Εἰς  τὴν  πόλιν  ταύτην   ὁ Παῦλος  ἐθεράπευσεν  ἕνα  χωλὸν  ἐκ γενετῆς. Οἱ κάτοικοι τοὺς ἐξέλαβον τότε ὡς θεοὺς καὶ τοὺς ἡτοίμασαν θυσίας. Ὁ Παῦλος καὶ ὁ Βαρνάβας μὲ πολὺν κόπον τοὺς ἔπεισαν ὅτι δὲν εἶναι θεοί, τοὺς διεβεβαίωσαν δὲ ὅτι ἐν ὀνόματι  τοῦ ἀληθινοῦ Θεοῦ, τὸν όποῖον εὐαγγελίζονται, καὶ  διὰ τῆς  δυνάμεως τῆς  πρὸς Αὐτὸν  Πίστεως  ἔγινε  τὸ θαῦμα. Ἐν τῷ  μεταξὺ ἔφθασαν ἐκεῖ ἀπὸ ἄλλας  πόλεις  οἱ διῶκται  τῶν  ἀποστόλων  Ἰουδαῖοι καὶ  ἐξήγειραν ἐναντίον  αὐτῶν  τοὺς πρὸ μικροῦ θαυμαστάς  των  μέχρι  τοιούτου σημείου, ὥστε νὰ ἀρχίσουν νὰ τοὺς λιθοβολοῦν. Ὁ Παῦλος ἔπεσεν ἀναίσθητος  καὶ  ἐθεωρήθη  νεκρός, ἀνέλαβεν ὅμως  τὰς  αἰσθήσεις του καὶ προστατευθεὶς  ὑπὸ τῶν χριστιανῶν  ἀνεχώρησεν εἰς ἄλλας πόλεις, ὅπου ἐδίδαξε πάλιν καὶ ἵδρυσε νέας Ἐκκλησίας.

Ὁ Παῦλος  καὶ  ὁ Βαρνάβας ἀπεφάσισαν  τέλος  νὰ ἐπιστρέψουν εἰς τὴν Ἀντιόχειαν.  Κατὰ τὴν ἐπιστροφήν των διῆλθον ἐκ πολλῶν πόλεων, εἰς τὰς ὁποίας εἶχον κηρύξει, διότι ἐπεθύμουν νὰ ἐνισχύσουν τοὺς χριστιανοὺς είς τὴν πίστιν  των. Ἡ πρώτη  αὕτη περιοδεία τοῦ Ἀποστόλου Παύλου διήρκεσε δύο καὶ πλέον ἔτη.

8. Ἡ συμμετοχὴ τοῦ ΙΙαύλου  εἰς τὴν Ἀποστολικὴν Σύνοδον τῶν  Ἱεροσολύμων.
(Πρ. Ἀπ. ΙΕ΄ 1-35)

Ἀποτέλεσμα τῆς πρώτης ἀποστολικῆς  περιοδείας ἦτο νὰ γίνουν χριστιανοὶ  πολλοὶ  Ἐθνικοί,  διότι ὁ Παῦλος ἀνέπτυξεν ἐξαιρετικὴν δραστηριότητα  καὶ  ἐφήρμοσεν ἐπιτυχῆ μέθοδον. Διέθετεν,   ὅπως γνωρίζομεν, πλήρη Ἑλληνικὴν μόρφωσιν καὶ εἶχε τελείαν γνῶσιν τοῦ Μωσαϊκοῦ  Νόμου. Ἐπλησίαζε πρῶτον τοὺς ῾Ελληνιστὰς  Ἰουδαίους καὶ διὰ τούτων, ἀφοῦ ἐγίνοντο χριστιανοί,  ἤρχετο εἰς ἐπικοινωνίαν μετὰ  τῶν  Ἐθνικῶν  (εἰδωλολατρῶν),  οἱ ὁποῖοι ὡμίλουν  Ὅλοι τὴν Ἑλληνικὴν  γλῶσσαν.  Τὰ  ἐπιχειρήματά του ἦσαν ἀκλόνητα,  ἡ δὲ πειστικότης του ἀποτελεσματική. Πλεῖστοι  λοιπὸν Ἐθνικοὶ  εἶχον γίνει χριστιανοί.
Μερικοὶ ὅμως ἐξ Ἰουδαίων χριστιανοί, δυσαρεστηθέντες διὰ τοῦτο, ήρχισαν νὰ διακηρύσσουν ὅτι, διὰ νὰ εἶναί τις γνήσιος χριστιανός, ἔπρεπε νὰ φυλάττῃ  καὶ ἐκτελῇ  τὰς διατάξεις τοῦ Μωσαϊκοῦ Νόμου (περιτομὴν  κ.λ.π.). Εἰς τὴν  Ἀντιόχειαν καὶ τὰ Ἱεροσόλυμα πολλοὶ ἐξ Ίουδαίων χριστιανοὶ  ἀπέφευγον  νὰ  συναναστρέφωνται  τοὺς  ἔξ θνῶν  καὶ  τοιουτοτρόπως  ἐδημιουργήθη  σοβαρὰ ἔρις μεταξὺ  τῶν χριστιανῶν.
Οἱ Ἀπόστολοι  ἀντελήφθησαν  ὅτι ἡ ἔρις αὕτη ἔβλαπτε τὸν χριστιανισμὸν καὶ ὅτι ἔπρεπε. νὰ σταματήσῃ. Πρὸς τοῦτο ἀπεφασίσθη νὰ  συνέλθουν  εἰς  τὰ  Ἱεροσόλυμα πάντες   οἱ  ἐργαζόμενοι  εἰς  τὸ ἀποστολικὸν  κήρυγμα  καὶ νὰ δώσουν λύσιν διὰ κοινῆς ἀποφάσεως εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο.
Εἰς τὴν Σύνοδον ταύτην, γενομένην κατὰ τὸ ἔτος 49 μ.Χ. ἔλαβον μέρος, ἐλθόντες  ἐξ Ἀντιοχείας,  καὶ  ὁ Παῦλος καὶ  ὁ Βαρνάβας καὶ ὁ Τίτος,  ἄλλος  συνεργάτης  τοῦ  Παύλου,  ἀναδειχθεὶς   βραδύτερον Ἐπίσκοπος Κρήτης. Πρόεδρος τῆς Συνόδου ἀνεδείχθη  ὁ ἀδελφόθεος

Ἰάκωβος(1), τὸν ὁποῖον οἱ Ἀπόστολοι  εἷχον χειροτονήσει Ἐπίσκοπον τῆς Ἐκκλησίας τῶν Ἱεροσολύμων.

1. Λέγεται  ἀδελφόθεος, δ῾ότι ᾑτο υὶὸς τοῦ ᾽Ιωσὴφ ἐκ τῆς συζύγου, τὴν ὁποίαν εἶχεν οὗτος, πρὶν μνηστευθῇ  τὴν  ΘεοτόκονΜαρίαν- Ἀδελφόθεοι  ἦσαν ἐπίσης καὶ ὁ Ἰούδας ὁ Σίμων καὶ ὁ Ἰωσῆς..

Ὁ Πέτρος, ὁ Παῦλος, ὁ Βαρνάβας καὶ ὁ Ἰάκωβος ὑπεστήριξαν ὅτι, ἀφοῦ ὅλα τὰ «Ἔθνη» θὰ γίνουν μίαν ἡμέραν χριστιανοί,  δὲν εἶναι όρθὸν νὰ ζητῆται   παρ’ αὐτῶν  ἡ  τήρησις  τοῦ Μωσαϊκοῦ  Νόμου, παρὰ  μόνον τοῦ Εὐαγγελίου,  δηλ. τῆς  διδασκαλίας  τοῦ Χριστοῦ. Τὴν γνώμῃν  ταύτην  ἀπεδέχθησαν  ὅλα τὰ μέλη τῆς Ἀποστολικῆς Συνόδου. Ἡ ἀπόφασις ἐγράφη καὶ ἐγνωστοποιήθη καὶ εἰς ὅλας τὰς ἄλλας  ἐκκλησίας.  Τοιουτοτρόπως  ἐσταμάτησε   τότε  ἡ  ἐξ αἰτίας τοῦ ζητήματος  αὐτοῦ ἔρις μεταξὺ τῶν χριστιανῶν, διότι ὅλοι παρεδέχθησαν τὴν ἀπόφασιν τῆς Συνόδου.
Ὁ   Παῦλος   καὶ    οἱ   συνεργάται    του   ἐπέστρεψαν   εἰς   τὴν Ἀντιόχειαν.

9. Δευτέρα περιοδεία  τοῦ Ἀποστόλου Παύλου (49-53 μ.Χ.). Διάδοσις τοῦ Χριστιανισμοῦ εἰς Εὐρώπην. Αἱ πρῶται  Ἐκκλησίαι ἐν Ἑλλάδι.

α) Ἵδρυσις Ἐκκλησιῶν εἰς Φιλίππους, Θεσ/νίκην καὶ Βέροιαν.
(Πρ. Ἀπ. ΙΣΤ΄ 9-40 καὶ ΙΖ΄ 1-15)

 Ἐκ τῆς Ἀντιοχείας ἤρχισεν ὁ Ἀπόστολος Παῦλος καὶ τὴν δευτέραν περιοδείαν του, ἡ ὁποία εἶχε  λαμπρότατα  ἀποτελέσματα.  Διὰ  τῆς Κιλικίας, Λυκαονίας, Φρυγίας καὶ Γαλατίας ἔφθασεν εἰς τὴν Τρωάδα. Ἐκεῖ ὁ Παῦλος μίαν νύκτα  εἶδεν ἕν ὅραμα. Εἶδε νὰ παρουσιάζεται ἔμπροσθέν  του  ἕνας ἀνὴρ Μακεδών,  ὁ ὁποῖος τοῦ  εῖπε:  «Διαβὰς εἰς  Μακεδονίαν  βοήθησον  ἡμῖν».  Ὁ  Παῦλος,  καὶ  οἱ  συνεργάται του ἐνόησαν ὅτι τοῦτο ἦτο διαταγὴ  τοῦ Θεοῦ νὰ μεταβοῦν εἰς τὴν Μακεδονίαν. Ἐκεῖθεν ἔπλευσεν εἰς Σαμοθράκην καὶ Καβάλαν. Εἶχε τώρα νέους συνεργάτας καὶ βοηθούς, τὸν ἐξ Ἑλληνιστῶν  Ἰουδαίων πλήρη θερμῆς πίστεως Σίλαν, τὸν Τιμόθεον, ὁ ὁποῖος εἶχεν Ἕλληνα πατέρα, καὶ  τὸν Λουκᾶν τὸν μετέπειτα Εὐαγγελιστήν. Ὅλοι μαζὶ ἐπορεύθησαν  ἐκ  Καβάλας  εἰς  τὴν   μεγάλην   τότε  Μακεδονικὴν
 πόλιν Φιλίππους, ὅπου πολλοὶ ἐπίστευσαν εἰς τὸ κήρυγμα τῆς νέας πίστεως.  Μεταξὺ τούτων  ἦτο καὶ  μία  πλουσία  γυνὴ  ὀνομαζομένη Λυδία, ἡ ὁποία καὶ ἐφιλοξένησε τοὺς ἀποστόλους εἰς τὸν οἶκόν της καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῆς παραμονῆς των. Εἰς τοὺς Φιλίππους  ὁ Παῦλος ἐθεράπευσε μίαν παιδίσκην, ἡ ὁποία κατείχετο ἀπὸ πονηρὸν πνεῦμα  (πνεῦμα  Πύθωνος).  Τότε  αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι ἐξεμεταλλεύοντο τὴν  κόρην καὶ  ἐκέρδιζον χρήματα  κατηγόρησαν  τὸν Παῦλον  καὶ τοὺς συντρόφους του ὅτι προσπαθοῦν νὰ ἐπιβάλουν ἤθη,  τὰ ὁποῖα δὲν ἤρμοζον εἰς  τοὺς  Ρωμαίους.  Οἱ  στρατηγοὶ   ἀκούσαντες  αὐτὰ διέταξαν τοὺς ραβδούχους νὰ μαστιγώσουν  τοὺς ἀποστόλους καὶ νὰ τοὺς κλείσουν εἰς τὴν φυλακήν. Ὅταν ὅμως ὁ Παῦλος ἐδήλωσεν ὅτι εἶναι Ρωμαῖοι πολῖται,  οἱ στρατηγοὶ  ὄχι μόνον τοὺς ἀπεφυλάκισαν, ἀλλὰ καὶ τοὺς ἐζήτησαν συγνώμην (διότι ἐθεωρεῖτο ἀτιμωτικὸν νὰ μαστιγώνωνται Ρωμαῖοι πολῖται). Ἡ ἵδρυσις τῆς πρώτης ἐν Εὐρώπῃ Χριστιανικῆς Ἐκκλησίας  τῶν  Φιλίππων ἔγινε  τὸν  χειμῶνα  τοῦ ἔτους 49 - 50 μ.Χ.
Ἐκ τῶν Φιλίππων ὁ Παῦλος καὶ οἱ συνεργάται του μετέβησαν εἰς Θεσσαλονίκην, τὴν ὀνομαστὴν πρωτεύουσαν τῆς Βορείου Ἑλλάδος. Ἰουδαῖοι καὶ  Εθνικοὶ   πιστεύσαντες  εἰς  Χριστὸν  ἀπετέλεσαν  τὴν  Ἐκκλησίαν τῆς Θεσσαλονίκης, ἡ ὁποία ἀπέβη μία τῶν μεγαλυτέρων τῆς Ἑλλάδος. Κατηγορηθέντες ὑπὸ τῶν μὴ πιστευσάντων  Ἰουδαίων ὡς  επαναστάται  κατὰ   τῆς   Ρωμαϊκῆς   ἐξουσίας  ἠναγκάσθησαν νὰ φύγουν εἰς Βέροιαν, ὅπου ἵδρυσαω νέαν Ἐκκλησίαν.  Ἀλλὰ  καὶ ἐκ  Βεροίας ἡναγκάσθη νὰ φύγῃ  διὰ  τὸν  αὐτὸν λόγον  ὁ Παῦλος, ὁδηγηθεὶς  δὲ ὑπὸ τῶν  χριστιανῶν  τῆς  Βεροίας εἰς παράλιον μέρος ἐπεβιβάσθη πλοίου καὶ ἔπλευσεν εἰς Πειραιᾶ.

β) Ὁ Ἀπόστολος  Παῦλος  εἰς Ἀθήνας.
(Πρ. Ἀπ. ΙΖ΄ 16-34)
 
Ὅταν  ἔφθασεν  εἰς  τὰς  Ἀθήνας   ὁ  Παῦλος  περιήρχενο  κατ’ ἀρχὰς τὴν  πόλιν  ἐπισκεπτόμενος  τοὺς ναοὺς καὶ παρατηρῶν  μετὰ προσοχῆς τὸ πλῆθος τῶν ἀγαλμάτων καὶ τῶν ἱερῶν. Ἤρχισεν ἔπειτα νὰ συζητῇ μετὰ τῶν Ἀθηναίων εἰς τὴν Ἀγορὰν καὶ νὰ κηρύττῃ τὴν νέαν Πίστιν.  Οἰ  Ἀθηναῖοι  ἐκάλεσαν  τὸν Ἀπόστολον  νὰ ὁμιλήσῃ εἰς αὐτοὺς ἐπὶ  τοῦ Ἀρείου Πάγου.  Ὁ Παῦλος  ἐδέχθη  εὐχαρίστως τὴν πρόσκλησιν καὶ ἐξεφώνησεν ἐνώπιον μεγάλης  συγκεντρώσεως θαυμάσιον καὶ θεόπνευστον λόγον.
«Ἐπισκεπτόμενος τὰ ἱερά σας, ἄνδρες Ἀθηναῖοι,  τοὺς εἶπεν, εὗρον καὶ βωμόν, ἀφιερωμένον «ἀγνώστῳ  θεῷ». Αὐτὸν ἀκριβῶς τὸν Θεόν, τὸν ὁποῖον σεῖς ἀγνοοῦντες λατρεύετε. Αὐτὸν  ἐγὼ  σᾶς κηρύττω».
«Ὁ Θεὸς ὁ ποιήσας τὸν κόσμον καὶ πάντα τὰ ἐν αὐτῷ, οὗτος οὐρανοῦ καὶ γῆς Κύριος ὑπάρχων οὐκ ἐν χειροποιήτοις  ναοῖς κατοικεῖ,  οὐδὲ ὑπὸ χειρῶν ἀνθρώπων θεραπεύεται προσδεόμενός τινος, αὐτὸς διδοὺς πᾶσι ζωὴν καὶ πνοὴν καὶ τὰ πάντα· ἐποίησέ τε ἐξ ἑνὸς αἵματος πᾶν ἔθνος ἀνθρώπων  κατοικεῖν  ἐπὶ  πᾶν τὸ πρόσωπον τῆς  γῆς,  ὁρίσας προτεταγμένους  καιροὺς καὶ  τὰς  ὁροθεσίας τῆς  κατοικίας  αὐτῶν· ζητεῖν τὸν Κύριον, εἰ ἄραγε ψηλαφήσειαν αὐτὸν καὶ εὕροιεν, καίτοι γε οὐ μακρὰν ἀπὁ ἑνὸς ἑκάστου ἡμῶν ὑπάρχοντα· ἐν αὐτῷ γὰρ ζῶμεν καὶ  κινούμεθα  καὶ  ἐσμέν, ὡς  καί  τινες  τῶν  καθ’  ὑμᾶς  ποιητῶν εἰρήκασι: «Τοῦ γὰρ καὶ  γένος ἐσμέν»... Τοὺς μὲν οὖν χρόνους τῆς ἀγνοίας ὑπεριδὼν ὁ Θεὸς τὰ νῦν παραγγέλλει τοῖς ἀνθρώποις πᾶσι πανταχοῦ μετανοεῖν, διότι ἔστησεν ἡμέραν, ἐν ᾗ μέλλει κρίνειν τὴν οἰκουμένην ἐν δικαιοσύνῃ, ἐν ἀνδρὶ ᾧ ὥρισε, πίστιν παρασχὼν πᾶσιν,
 ἀναστήσας αὐτὸν ἐκ νεκρῶν».
Πολλοὶ ἐκ τῶν Ἀθηναίων δὲν ἔδωσαν σημασίαν εἰς τοὺς λόγους τοῦ Παύλου, ἄλλοι τὸν ἐχλεύασαν, ὀλίγοι δὲ ἐνόησαν καὶ ἐπίστευσαν. Μεταξὺ τούτων  ἦτο καὶ  μία  γυνή,  ὀνομαζομένη Δάμαρις,  καὶ  εἷς ἐπίσημος Ἀθηναῖος, ὁ Ἀρεοπαγίτης Διονύσιος. Οὗτος ἔγινε κατόπιν ὁ πρῶτος ἐπίσκοπος τῆς ἱδρυθείσης τότε εἰς τὰς Ἀθήνας Ἐκκλησίας. Ὁ Διονύσιος ἀπέθανε μαρτυρικὸν θάνατον περὶ τὸ 95 μ.Χ. Ἡ Ἐκκλησία μας ἑορτάζει τὴν μνήμην  του τὴν 3ην Ὀκτωβρίου, εἶναι δὲ ὁ πολιοῦχος ἄγιος τῶν Ἀθηνῶν.

γ) Ἡ ἵδρυσις τῆς ἐν Κορίνθῳ Ἐκκλησίας.
(Πρ. Ἀπ. ΙΗ΄ 1-12)

Ἐξ  Ἀθηνῶν   μετέβη   ὁ  Παῦλος  εἰς  τὴν   Κόρινθον,  ἡ  ὁποία ἦτο  σπουδαῖον ἐμπορικὸν  κέντρον. Ἐγνώρισεν  ἐκεῖ  τὸν  Ἰουδαῖον σκηνοποιὸν  Ἀκύλαν  καὶ  ἔκαμεν  αὐτὸν χριστιανὸν  ὅπως  καὶ  τὴν σύζυγόν του Πρίσκιλλαν. Ἀναμένων τοὺς συνεργάτας του Σίλαν καὶ

Τιμόθεον, διέμενεν εἰς τὸν οἶκον τοῦ Ἀκύλα  ἐργαζόμενος καὶ αὐτὸς τὴν  γνωστήν  του τέχνην  τοῦ σκηνοποιοῦ, διὰ νὰ κερδίζῃ τὰ πρὸς συντήρησίν του ἀναγκαῖα.
Ὅταν ἔφθασαν ἐκ Θεσσαλονίκης ὁ Σίλας καὶ ὁ Τιμόθεος, ἤρχισεν ὁ Παῦλος νὰ κηρύττῃ  πρῶτον  εἰς τὴν  Συναγωγήν, ἔπειτα  δὲ καὶ μεταξὺ τῶν  ἐθνικῶν  (Ἑλλήνων).  Ὁ ἀρχισυνάγωγος  Κρίσπος ἔγινε χριστιανός, ὡς καὶ  πολλοὶ  ἄλλοι Ἰουδαῖοι καὶ  Ἕλληνες Κορίνθιοι, ἡ  δὲ  ἱδρυθεῖσα  Ἐκκλησία   ἀπὸ  ἡμέρας  εἰς  ἡμέραν  ἐκρατύνετο. Ἐν Κορίνθῳ  παρέμεινεν  ὁ Παῦλος  ἐπὶ  ἕν καὶ  ἤμισυ  ἔτος. Ἐκεῖ ὁ Παῦλος ἐκινδύνευσεν ἀπὸ τοὺς Ἰουδαίους, ἀλλὰ ἐσώθη χάρις εἰς τὸν ἀνθύπατον Γαλλίωνα.
Πρὸς τοὺς Κορινθίους χριστιανοὺς  ἔστειλε  βραδύτερον ὁ Ἀπόστολος δύο ἐπιστολὰς ἑρμηνεύων τὴν διδασκαλίαν τοῦ Χριστοῦ καὶ δίδων πολυτίμους συμβουλὰς καὶ ὁδηγίας.

δ) Ὁ Ἀπόστολος  Παῦλος  εἰς Ἔφεσον.
(Πρ. Ἀπ. ΙΗ΄ 13-14)

Ἀπὸ τὴν Κόρινθον ὁ Παῦλος συνοδευόμενος καὶ ὑπὸ τοῦ Ἀκύλα καὶ τῆς Πρισκίλλης,  οἱ ὁποῖοι ἀνεδείχθησαν  πολύτιμοι  συνεργάται του,  ἔπλευσεν  εἰς  Ἔφεσον τῆς  Μ.  Ἀσίας.  Καταλιπὼν  ἐκεῖ  τοὺς συνεργάτας του ἀνέβη εἰς τὰ Ἱεροσόλυμα: «ἀναβὰς καὶ ἀσπασάμενος τὴν ἐκκλησίαν». ᾽Εκεῖθεν ἀνεχώρησε διὰ τὴν Ἀντιόχειαν, ὅπου εὗρε τὴν Ἐκκλησίαν πλήρη ζωῆς. Εὐχαριστημένος καὶ ἱκανοποιημένος ὁ Ἀπόστολος  διέτρεξεν ἄλλην μίαν φορὰν τὴν Μ. Ἀσίαν καὶ διὰ τῆς Φρυγίας καὶ  Γαλατίας  ἐπέστρεψεν εἰς τὴν  Ἔφεσον, ὅπου ἑπεδόθη μετὰ  μεγάλης   δραστηριότητος  εἰς  τὸ  ἔργον  του  (53  μ.Χ.).  Ὄχι μόνον Ἐφέσιοι ἐφωτίζοντο καὶ προσήρχοντο εἰς τὸν χριστιανισμόν, ἀλλὰ καὶ πολλοὶ ἄλλοι ἐκ τῶν πὲριξ πόλεων καὶ χωρίων  ἐγίνοντο χριστιανοὶ  καὶ  μαθηταὶ τοῦ Παύλου  καὶ  διέδιδον εἰς  τὰς  πόλεις των τὴν νέαν θρησκείαν. Βοηθοὺς καὶ συνεργάτας εἶχε τὸν Ἀκύλαν καὶ τὴν  Πρίσκιλλαν·  οὗτοι ἀνέπτυξαν μέγαν  ζῆλον, ὑπέστησαν  δὲ βραδύτερον μαρτυρικὸν θάνατον.
 Τρία ἔτη παρέμεινεν ὁ Παῦλος εἰς τὴν ῎Εφεσον(1)

1. Τὴν  διαμονὴν τοῦ Ἀποστόλου  ἐν Ἐφέσῳ ἐντάσσουσιν Ἐκκλησιαστικοὶ τινες ἱστορικοὶ εἰς τὴν τρίτην περιοδείαν του.


ἡ δὲ ἱδρυθεῖσα  ἐκεῖ Ἐκκλησία ἐκρατύνετο καὶ ἐνεδυναμοῦτο ἀπὸ ἡμέρας εἰς ἡμέραν ἀναδειχθεῖσα βραδύτερον ὀνομαστὸν κέντρον τῆς Χριστιανοσύνης.

10. Τρίτη περιοδεία  τοῦ Ἀποστόλου Παῦλου. Διωγμὸς καὶ φυλάκισις αὐτοῦ (57 - 62 μ.Χ.).
(Πρ. Ἀπ. Κ΄ 1-16 καὶ ΚΑ΄ 17-40)

Ἐκ  τῆς  Ἐφέσου ὁ Παῦλος  ἐπεχείρησε  τὴν  τρίτην  περιοδείαν του εἰς τὰς χώρας, τὰς ὁποίας καὶ προηγουμένως εἶχεν ἐπισκεφθῆ, διότι εἶχον δημιουργηθῆ  διάφορα μικροζητήματα μεταξὺ τῶν χριστιανῶν. Προσωπικαὶ γνῶμαι προεκάλουν ἀταξίαν καὶ διαιρέσεις. Παρεξηγήσεις μεταξὺ τῶν ἐξ Ἰουδαίων καὶ τῶν ἐξ Ἐθνῶν χριστιανῶν ἐτάρασσον τὴν ζωὴν τῶν Ἐκκλησιῶν.
Ὁ Παῦλος ἧλθε  πρῶτον  εἰς τὴν  Σμύρνην καὶ  κατὸπιν  εἰς τὴν Τρωάδα. Ἐκεῖθεν  ἔπλευσεν  εἰς  Μακεδονίαν  καὶ  μετέβη  εἰς  τοὺς Φιλίππους, εἰς τὴν Θεσσαλονίκην καὶ τὴν Βέροιαν. Μετέβη ἐπίσης καὶ εἰς ἄλλας πόλεις, τὰς ὁποίας πρώτην φορὰν ἑπεσκέπτετο. Κατέβη κατόπιν   εἰς  Κόρινθον  καὶ   ἐπανῆλθεν   εἰς  Μακεδονίαν,   ὁπόθεν ἔπλευσεν εἰς Μικρὰν Ἀσίαν σκοπεύων νὰ μεταβῆ εἰς Ἱεροσόλυμα.
Πανταχοῦ ἐγίνετο δεκτὸς ὑπὸ τῶν χριστιανῶν μετὰ ἐκδηλώσεων ἀγάπης  καὶ θαυμασμοῦ. Ἐδίδασκε παντοῦ τὴν άληθινὴν  πίστιν  καὶ ἀπεμάκρυνε  τῶν  Ἐκκλησιῶν  τοὺς ψευδοχριστιανοὺς, ἐθέρμαινε δὲ καὶ ἐνίσχυε τὸ φρόνημα τῶν πιστῶν.
Διερχόμενος ἐκ Μιλήτου  ἔστειλε καὶ ἐκάλεσε τοὺς πρεσβυτέρους τῆς  Ἐκκλησίας  τῆς  Ἐφέσου, τοὺς  ὁποίους συνεβούλευσε πῶς  νὰ κυβερνοῦν τὴν  Ἐκκλησίαν  καὶ νὰ προφυλάττουν τοὺς πιστοὺς ἀπὸ τοὺς ψευδοδιδασκάλους.
Ἐκ τῆς Μιλήτου  ὁ Παῦλος ἔπλευσε πρὸς τὴν Παλαιστίνην καὶ παραμείνας ὀλίγον εἰς Καισάρειαν μετέβη κατόπιν εἰς τα Ἱεροσόλυμα, ὅπου τὸν ὑπεδέχθησαν  ὅλοι οἱ χριστιανοὶ μετὰ μεγάλης  χαρᾶς. Διηγήθη εἰς αὐτοὺς τὰ λαμπρὰ ἀποτελέσματα  τῆς διδαχῆς του εἰς τὰ Ἔθνη καὶ ὅλοι μαζὶ ἐδοξολόγησαν τὸν Θεόν.
Τὴν ἄλλη ἡμέραν μετέβη εἰς τὸν Ναόν, ἵνα προσευχηθῇ. Οἱ ἐχθροὶ του Ἰουδαῖοι ἐξήγειραν τὸν ὄχλον ἐναντίον του λέγοντες ὅτι εἰσάγει Ἕλληνας εἰς τὸν Ναὸν καὶ βεβηλώνει αὐτόν. Ὁ Παῦλος συνελήφθη καὶ παρ’ ὀλίγον νὰ θανατωθῇ.  Ὁ Ρωμαῖος φρούραρχος τῆς πόλεως
μετὰ δυσκολίας τὸν ἀπέσπασεν ἀπὸ τὰς χεῖρας τοῦ ὄχλου, διέταξεν ὅμως νὰ δεθῇ διὰ διπλῶν ἁλύσεων, διότι ἐνόμισεν ὅτι πρόκειται περὶ ἐπικινδύνου κακούργου. Πρὸ τῆς ἐπιμονῆς τοῦ ὄχλου ὁ φρούραρχος διέταξεν ἀκόμη  καὶ  νὰ μαστιγωθῇ. Ὁ Παῦλος  τότε  ἐπεκαλέσθη τὴν  ἰδιότητά  του ὡς Ρωμαίου πολίτου,  ὁ φρουραρχος ἐφοβήθη καὶ τὸν ἀπέστειλεν  ὑπὸ συνοδείαν εἰς τὴν  Καισάρειαν, ὅπου διέμενεν ὁ Ρωμαῖος  Διοικητὴς τῆς  Παλαιστίνης Φῆλιξ. Οὗτος  συζητήσας ἐπανειλημμένως  μετὰ  τοῦ  Παύλου  ἀντελήφθη  ὅτι  εἶναι  ἀθῷος, ἀλλὰ δὲν τὸν ἀπηλευθέρωσεν  ἐλπίζων  νὰ λάβῃ παρ’ αὐτοῦ πολλὰ λύτρα. Εἰς τὴν φυλακὴν παρέμεινεν ὁ Απόστολος  ἐπὶ δύο ἔτη, ἕως ὅτου ἀντικατεστάθη ὁ Φῆλιξ. Ὁ νέος Διοικητὴς Φῆστος ἀπεφάσισε τελικῶς  νὰ στείλῃ  τὸν  Παῦλον  εἰς τὴν  Ρώμην,  νὰ δικασθῇ  ὑπὸ τοῦ Δικαστηρίου  τοῦ Καίσαρος, καθ’ ὅ εἶχε δικαίωμα  ὡς Ρωμαῖος πολίτης.
Τὸ  ταξίδιον  τοῦ  Παύλου  ἦτο  περιπετειῶδες.  Τὸ  φέρον αὐτὸν πλοῖον ἠναγκάσθη λόγῳ τῆς τρικυμίας  νὰ προσεγγίσῃ  εἰς Κρήτην καὶ πλέον κατόπιν πρὸς Δυσμὰς ἐναυάγησεν πρὸ τῆς νήσου Μάλτας. Οἱ ναυαγοὶ διεσώθησαν κολυμβῶντες. Εἰς Μάλταν  παρέμεινεν ἐπὶ τρίμηνον  ὁ Παῦλος, ἐκήρυξε καὶ  ἵδρυσεν Ἐκκλησίαν.  Ἐκ Μάλτας ἔπλευσε δι’ ἄλλου πλοίου εἰς Συρακούσας τῆς Σικελίας, διεπεραιώθη
 ἔπειτα εἰς Ρήγιον καὶ ἐκεῖθεν πεζῇ ἔφθασεν εἰς Ρώμην.
Ὑπῆρχον τότε καὶ ἐν Ρώμῃ  ἀρκετοὶ χριστιανοὶ  διδαχθέντες  τὴν νέαν θρησκείαν  ἀπὸ χριστιανοὺς ἐμπόρους, διότι οὐδεὶς Ἀπόστολος εἶχεν ἕως τότε μεταβῆ ἐκεῖ. Ὑπεδέχθησαν λοιπὸν τὸν Παῦλον μετὰ χαρᾶς  καὶ  ἀγαλλιάσεως,   ἀφοῦ ἄλλως  τε  δὲν  ἐφυλακίσθη,   ἀλλὰ ἐτέθη ὑπὸ περιορισμὸν εἰς μίαν ἰδιωτικὴν οἰκίαν, ἕως ὅτου δικασθῇ. Ἐκεῖ ἐδέχετο  ἐλευθέρως  τοὺς χριστιανοὺς  καὶ  ὅλους ὅσοι ἤθελον νὰ ἀκούσουν τὴν  διδαχήν  του. Βοηθοὶ καὶ συνεργάται  του ἦσαν ὁ Λουκᾶς, ὁ Τιμόθεος, ὁ Μᾶρκος, ὁ Τυχικὸς καὶ ὁ Ἀρίσταρχος.
Μετὰ  διετῆ  περιορισμὸν ἔγινεν  ἐπί  τέλους ἡ δίκη  του πρὸ τοῦ δικαστηρίου  τοῦ  Καίσαρος,  ἠθωώθη  καὶ  ἀφέθη  ἐλεύθερος  (62 μ.Χ.).

11. Τετάρτη περιοδεία  καὶ τελευτὴ τοῦ Παύλου.
(Πρ. Ἀπ. ΚΒ΄ 22-30)

Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος ἦτο πλέον μεγάλης ἡλικίας καὶ εἶχε καταβληθῆ ἀπὸ  τοὺς διαρκεῖς  ἀγῶνας,  τὰς  περιπετείας  καὶ  τοὺς διωγμούς. Τὸ πνεῦμά του ὅμως ἦτο πάντοτε ἀκμαῖον καὶ ὁ ζῆλός του πρὸς διάδοσιν τοῦ Εὐαγγελίου  ζωηρὸς καὶ ἀκαταπόνητος.
Ἀποκτήσας τὴν ἐλευθερίαν του, ἐπιχειρεῖ  τετάρτην  περιοδείαν, τὴν  τελευταίαν.  Ἐκ Ρώμης  ἔπλευσεν εἰς τὴν  Κρήτην  πρῶτον καὶ ἐχειροτόνησεν  ἐκεῖ  ἐπίσκοπον  τὸν ἄλλοτε  συνεργάτην  του Τίτον. Ἐκεῖθεν μετέβη  εἰς Μ. Ἀσίαν  καὶ  ἐπεσκέφθη  πολλὰς  Ἐκκλησίας. Εἰς  τὴν  Ἔφεσον ἐχειροτόνησεν ἐπίσκοπον  ἕτερον βοηθόν του, τὸν Τιμόθεον.  Ἐπεσκέφθη  κατόπιν  τὰς  Ἐκκλησίας  τῆς  ῾Ελλάδος καὶ ἀπὸ ἐκεῖ ἐπέρασεν εἰς τὴν Ἰταλίαν καὶ ἦλθε πάλιν είς τὴν Ρώμην.
Εἶχεν   ἤδη  ἀρχίσει  ἐκεῖ  ὁ  ἄγριος  διωγμὸς   τῶν   χριστιανῶν, ὁ διαταχθεὶς   ὑπὸ  τοῦ  αὐτοκράτορος Νέρωνος. Ὁ  αἱμοχαρὴς  καὶ παράφρων ἡγεμὼν  οὗτος εἶχε διατάξει νὰ συλλαμβάνωνται  οἱ χριστιανοὶ  καὶ  νὰ θανατώνωνται ἄκριτοι  καὶ  μὲ κάθε  τρόπον. Ἐν μέσῳ τῆς φοβερᾶς αὐτῆς διὰ τοὺς χριστιανοὺς δοκιμασίας ἔφθασεν ὁ Ἀπόστολος  εἰς τὴν  Ρώμην. Συνελήφθη  ἀμέσως, ἐρρίφθη εἰς τὰς φυλακὰς καὶ διετάχθη ἡ θανάτωσίς  του κατὰ τὸ ἔτος 64 μ.Χ. (κατ’ ἄλλους τὸ 67 μ.Χ.).
Ὁ  Παῦλος  μεταφερόμενος  εἰς  τὸν  τόπον  τοῦ  μαρτυρίου  του ἦτο πλήρης γαλήνης. Ἠσθάνετο ἱκανοποίησιν καὶ χαράν, διότι ἐξεπλήρωσε τὸ καθῆκόν  του καὶ ἐτελείωσε τὸ ἔργον του μὲ θυσίαν τῆς ζωῆς του. Ἡ Ἐκκλησία  μας ἑορτάζει τὴν μνήμην  του, ὁμοῦ μὲ τὴν μνήμην τοῦ Ἀποστόλου Πέτρου, τὴν 29ην Ἰουνίου.

12. Τὸ ἀποστολικὸν ἔργον τοῦ Παύλου.

Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος ἦτο τὸ ἐκλεκτὸν ὄργανον τοῦ Θεοῦ διὰ τὸ ἔργον τῆς διαδόσεως τοῦ Εὐαγγελίου, ἔργον, εἰς τὸ ὁποῖον ἐπὶ 30 ὅλα ἔτη ἀφωσιώθη ψυχῇ καὶ σώματι.
Τὸ προφορικόν του κήρυγμα συνεπλήρωσε διὰ πολλῶν ἐπιστολῶν ἐξ ὧν  σῴζονται  14,  τὰς  ὁποίας  ἀπέστειλεν  εἰς  τοὺς  χριστιανοὺς διαφόρων Ἐκκλησιῶν. Αὗται  περιέχονται, ὅπως γνωρίζομεν, είς τὴν Καινὴ Διαθήκην.
Εἰς τὰ κηρύγματα  καὶ τὰς Ἐπιστολάς του διδάσκει ὅτι ὁ Χριστὸς διὰ τοῦ σταυρικοῦ του θανάτου  ἔκαμε πάλιν  τὸν ἄνθρωπον  φίλον του Θεοῦ καὶ ὅτι ὁ ἄνθρωπος σῴζεται διὰ τῆς πρὸς Αὐτὸν Πίστεως. Ἡ πίστις ὅμως αὔτη πρέπει νὰ εἶναι ἐνεργός, νὰ ἐκδηλοῦται δηλ. διὰ πράξεων ἀγάπης  πρὸς τὸν πλησίον. Διδάσκει  ἀκόμη ὅτι ὁ Χριστὸς
καλεῖ  πρὸς σωτηρίαν  ὅλον τὸν  κόσμον, Ἰουδαίους καὶ  Ἐθνικούς, ἐλευθέρους καὶ δούλους, ἄνδρας καὶ γυναῖκας.
Αἱ ὑπηρεσίαι τοῦ Ἀποστόλου Παύλου πρὸς τὸν χριστιανισμὸν εἶναι πολὺ  μεγάλαι.  Ἠγωνίσθη,  ἐταλαιπωρήθη, ἐδιώχθη,  ἐφυλακίσθη, ἐκακοοποήθη,  ἐκινδύνευσε πολλάκις  μέχρι τοῦ θανάτου του, ἀλλὰ τὰ  πάντα  ὑπέμενε,  διότι  ἡ  θερμὴ  ἀγάπη   του  πρὸς τὸν  Χριστὸν ἐφώτιζε καὶ ἐνίσχυε τὴν μεγάλην  ψυχήν του.
Ὁ ἴδιος ὁ Ἀπόστολος εἰς τὴν πρὸς Κορινθίους Β΄ Ἐπιστολήν του (11, 23 κ.ἑ.) γράφει:
«Ἐν κόποις περισσοτέρως, ἐν πληγαῖς ὑπερβαλλόντως, ἐν φυλακαῖς  περισσοτέρως, ἐν θανάτοις  πολλάκις.  Ὑπὸ Ἰουδαίων πεντάκις  τεσσαράκοντα παρὰ μίαν ἔλαβον, τρὶς ἐρραβδίσθην, ἅπαξ ἐλιθάσθην, τρὶς ἐναυάγησα, νυχθήμερον ἐν τῷ βυθῷ πεποίηκα· ὁδοιπορίαις πολλάκις, κινδύνοις ποταμῶν, κινδύνοις λῃστῶν, κινδύνοις ἐκ γένους, κινδύνοις ἐξ ἐθνῶν, κινδύνοις ἐν πόλει, κινδύνοις ἐν ἐρημίᾳ, κινδύνοις ἐν θαλάσσῃ, κινδύνοις ἐν ψευδαδέλφοις· ἐν κόπῳ καὶ μόχθῳ, ἐν ἀγρυπνίαις πολλάκις, ἑν λιμῷ καὶ δίψει, ἐν νηστείαις, ἐν ψύχει καὶ γυμνότητι...».

13. Ὁ Ἀπόστολος  Πέτρος.
(Πρ. Ἀπ. Θ΄ 36-43,  Ι΄ 1-48 κ.ἀ.)

Σημαντικὸν  ἐπίσης ἦτο τὸ ἀποστολικὸν  ἔργον τοῦ Πέτρου, τὸν ὁποῖον ἡ Εκκλησία μας ὠνόμασε Κορυφαῖον, ὡς καὶ τὸν Ἀπόστολον Παῦλον.
Ὁ Πέτρος καὶ ὁ ἀδελφός του Ἀνδρέας ἦσαν τέκνα τοῦ Ἰωνᾶ καὶ κατήγοντο  ἀπὸ τὴν  Βηθσαϊδὰ  τῆς Γαλιλαίας.  Πρὶν γίνη  μαθητὴς τοῦ Σωτῆρος, ὁ Πέτρος ὠνομάζετο Σίμων.
«Σὺ εἶ ὁ υἱὸς Ἰωνᾶ, εἶπεν εἰς αὐτὸν ὁ Κύριος, ὅταν τὸν ἐκάλεσεν ὡς  μαθητήν του, σὺ κληθήσει   Κηφᾶς  (δ` ἑρμηνεύεται  Πέτρος)» (Ἰωάν. 1, 43).
Μὲ ἀκάματον  ζῆλον καὶ δραστηριότητα  εἰργάοθη  ὁ Πέτρος διὰ τὴν  διάδοσιν  τοῦ  Εὐαγγελίου.   Κατὰ  τὴν  Πεντηκοστὴν  πρῶτος ἐδίδαξε τὸ Εὐαγγέλιον  τοῦ Χριστοῦ καὶ αὐτὸς ὡμίλει  ἐξ ὀνόματος καὶ τῶν ἄλλων μαθητῶν τοῦ Χριστοῦ· διὰ τοῦτο ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος ὀνομάζει αὐτὸν «στόμα τῶν Ἀποστόλων».
 Ἐκήρυξεν ὁ Πέτρος πρῶτον εἰς τὰ Ἱεροσόλυμα καὶ  κατόπιν  εἰς ὅλην τὴν Παλαιστίνην, ἔκαμε δὲ καὶ πολλὰ θαύματα.
Μεταξὺ τῶν  θαυμάτων  του εἶναι καὶ ἡ ἀνάστασις  τῆς  Ταβιθᾶ εἰς τὴν πόλιν Ἰόπην. Ἡ χριστιανικὴ κόρη Ταβιθὰ ἦτο πολὺ εὐσεβὴς καὶ φιλάνθρωπος. Ἔρραπτεν ἐνδύματα καὶ τὰ ἔδιδεν εἰς πτωχοὺς καὶ εἰς ὀρφανά. Ἠσθένησεν ὅμως καὶ ἀπέθανεν. Ὅλοι ὅσους εὐηργέτησεν ἐθρήνουν γύρω ἀπὸ τὴν κλίνην της. Ὁ Πέτρος μετέβη εἰς τὴν οἰκίαν τῆς  Ταβιθᾶ  καὶ  πολὺ  συνεκινήθη  ἀπὸ  τοὺς  θρήνους. Ἐγονάτισε καὶ  προσηυχήθη,  ἔπειτα  δὲ ἐσηκώθη  καὶ  πλήρης  θείας  δυνάμεως ἐφώναξε:
— Ταβιθά, ἐγέρθητι!
Ἀμέσως  τὸ  θαῦμα  ἔγινεν.  Ἡ Ταβιθὰ  ἐσηκώθη  γεμάτη   ζωήν. Ὅλοι ἐδόξασαν τὸν Θεόν.
Εἰς  τὴν  Καισάρειαν  ὁ Πέτρος  προσείλκυσεν  εἰς τὴν  πρὸς τὸν Χριστὸν πίστιν τὸν Ρωμαῖον Διοικητὴν Κορνήλιον, ὅστις ἦτο εἷς ἐκ τῶν πρώτων ἐπισήμων  Ἐθνικῶν, ποὺ ἠσπάσθη  τὸν Χριστιανισμόν. Ἔλαβε τότε ἀφορμὴν νὰ διδάξῃ ὁ Πέτρος ὅτι ἡ θρησκεία τοῦ Χριστοῦ μετὰ χαρᾶς δέχεται εἰς τοὺς κόλπους της ὄχι μόνον Ἰουδαίους, ἀλλὰ καὶ Ἐθνικούς, διότι ὁ Χριστὸς ἦλθεν  εἰς τὸν κόσμον, διὰ νὰ σώσῃ ὅλους τοὺς ἀνθρώπους.
Ἐδίδαξεν ἔπειτα  τὴν νέα πίστιν  εἰς πολλὰς ἄλλας χώρας, εἰς τὸν Πόντον, τὴν Γαλατίαν,  τὴν Βιθυνίαν, τὴν Καππαδοκίαν  κ.ἀ. Ἦλθε πιθανώτατα καὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἀναφέρεται δὲ ὅτι μετέβη καὶ εἰς τὴν Αἴγυπτον μετὰ τοῦ Εὐαγγάλιστοῦ Μάρκου. Ὁ Πέτρος ἔγραψε καὶ δύο ἐπιστολὰς  πρὸς ὅλους τοὺς χρστιανούς, αἱ ὁποῖαι λέγονται Καθολικαὶ  καὶ περιέχονται εἰς τὴν Καινὴν Διαθήκην.
Κατὰ τὸ ἔτος 64 μ.Χ. (κατ’ ἄλλους τὸ 67) μετέβη εἰς τὴν Ρώμην, ὅπου ὑπέστη, ὅπως καὶ ὁ Ἀπόστολος  Παῦλος, μαρτυρικὸν θάνατον ἐπὶ Νέρωνος.

14. Οἱ ἄλλοι Ἀπόστολοι.

Ἀνδρέας ὁ «Πρωτόκλητος».
Ὁ  Ἀπόστολος  Ἀνδρέας  ἦτο  ἀδελφὸς τοῦ  Ἀποστόλου  Πέτρου, ὠνομάσθη  δὲ πρωτόκλητος,  διότι πρῶτος ἐκλήθη  ὑπὸ τοῦ Κυρίου καὶ ἠκολούθησεν Αὐτὸν ὡς μαθητής Του.
Κατὰ  τὰς  ἀρχαίας  παραδόσεις ἐκήρυξε τὸ Εὐαγγέλιον  εἰς τὴν  Συρίαν, τὴν Καππαδοκίαν,  τὴν Γαλατίαν καὶ Βιθυνίαν, εἰς τὴν μακρινὴν  Σκυθίαν   καὶ  εἰς  τὸ  Βυζάντιον,  ἔνθα  ἐχειροτόνησε  τὸν πρῶτον  ἐπίσκοπον   τῆς  ἐκεῖ  Ἐκκλησίας.  Ἐκ  τοῦ  Βυζαντίου  διὰ τῆς Θράκης καὶ Μακεδονίας μετέβη εἰς τὰς Πάτρας. Ἐκεῖ ἔμεινεν ὁριστικῶς διδάσκων καὶ κάμνων θαύματα καὶ θεραπείας. Ὁ Ρωμαῖος Διοικητὴς κατεδίκασεν εἰς θάνατον τὸν Ἀπόστολον, ἐπειδὴ μεταξὺ τῶν  πιστευσάντων  εἰς τὴν  νέαν θρησκείαν  ἦτο καὶ ἡ σύζυγός του Μαξιμίλλα. Ἐσταυρώθη ἐπὶ χιαστοῦ σταυροῦ.
Τὸ ἱερὸν λείψανον τοῦ Ἀποστόλου μετεφέρθη εἰς Κωνσταντινούπολιν κατὰ τὸ ἔτος 356  καὶ ἐναπετέθη  εἰς τὸν ναὸν τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων. Ἡ Ἐκκλησία μας ἑορτάζει τὴν μνήμην του τὴν  30ὴν  Νοεμβρίου, αἱ δὲ Πάτραι  τιμῶσιν  αὐτὸν ὡς πολιοῦχον ἅγιον.

Ἰάκωβος καὶ Ἰωάννης ὁ Εὐαγγελιστὴς.

Οἱ δύο οὗτοι Ἀπόστολοι ἦσαν ἀδελφοί, τέκνα δὲ τοῦ Ζεβεδαίου καὶ τῆς εὐσεβοῦς Σαλώμης, συγγενοῦς, κατὰ τὴν παράδοσιν, τῆς μητρὸς τοῦ Κυρίου. Ἡ Σαλώμη,  ὅπως γνωρίζομεν, ἠκολούθει  πάντοτε  τὸν Σωτῆρα καὶ παρευρέθη εἰς τὴν σταύρωσίν Του.
Ὁ Ἀπόστολος  Ἰάκωβος  ἐδίδαξεν εἰς τὰ Ἱεροσόλυμα καὶ  ἔδειξεν ἀκλόνητον σταθερότητα  κατὰ τοὺς πρώτους ἐκεῖ διωγμοὺς τῶν χριστιανῶν.  Ἀπέθανε   μαρτυρικὸν  θάνατον  τὸ  44  μ.Χ. κατὰ  τὸν ὑπὸ τοῦ Βασιλέως Ἡρώδου τοῦ Ἀγρίππα διαταχθέντα διωγμόν. Ἡ Ἐκκλησία μας ἑορτάζει τὴν μνήμην του τὴν 30ὴν Ἀπριλίου.
Ὁ Εὐαγγελιστὴς Ἰωάννης  ἦτο ὁ μᾶλλον ἠγαπημένος  μαθητὴς τοῦ Κυρίου. Εἰς τοῦτον ἀνέθεσεν ἀπὸ τοῦ σταυροῦ τοῦ μαρτυρίου Του ὁ Κύριος τὴν προστασίαν τῆς Παναγίας μητρός Του.
Ἐδίδαξε τὸ Εὐαγγέλιον  εἰς τὴν  Σαμάρειαν  καὶ  τὰ  Ἱεροσόλυμα. Κατὰ  παλαιοτάτας παραδόσεις ἦλθεν  εἰς τὴν  Ἔφεσον, ἔνθα ἔμεινε μέχρι τέλους τοῦ βίου του καὶ ἔκαμεν αὐτὴν κέντρον τῆς ἀποστολικῆς του δράσεως. Ὀλίγον χρόνον ἔμεινε καὶ εἰς τὴν νῆσον Πάτμον  «διὰ τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ καὶ  τὴν  μαρτυρίαν τοῦ Ἰησοῦ» (Ἀποκ.  1, 9). Εἶναι  καὶ οὗτος εἷς ἐκ τῶν  στύλων  τῆς Ἐκκλησίας,  ὁ κατ’ ἐξοχὴν Ἀπόστολος  τῆς  Ἀγάπης.  Ἔγραψε τὸ τέταρτον  Εὐαγγέλιον,  εἰς τὸ ὁποῖον τονίζει ὅτι ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς εἶναι υἱὸς (Λόγος) τοῦ  Θεοῦ· διὰ  τοῦτο  ὀνομάζεται  καὶ  Θεολόγος. Ἔγραψεν ἐπίσης
 καὶ τρεῖς καθολικὰς  ἐπιστολάς,  διὰ τῶν  ὁποίων συμβουλεύει τοὺς χριστιανοὺς  νὰ ἀγαποῦν  τὸν πλησίον. Ἔγραψε τέλος κατὰ  τὴν  ἐν Πάτμῳ  διαμονήν του ἕν προφητικὸν βιβλίον, τὴν Ἀποκάλυψιν. Ἐν αὐτῇ  προφητεύει τὸν μέλλοντα  θρίαμβον τοῦ χρισπανισμοῦ. Κατὰ τὰ  τελευταῖα  ἔτη  τῆς  ζωῆς του μετέβαινεν  εἰς τὰς  θρησκευτικὰς συναθροίσεις καὶ τελετὰς  ὑποβασταζόμενος ὑπὸ τῶν μαθητῶν του. Ἐπειδὴ δὲ δὲν ἠδύνατο νὰ κάμη μακρὰς ὁμιλίας, περιωρίζετο εἰς τὰς λέξεις: «τεκνία, ἀγαπᾶτε  αλλήλους».
Ὁ Ἀπόστολος  καὶ Εὐαγγελισὴς Ἰωάννης ἀπέθανεν  εἰς ηλικίαν 90 ἐτῶν περὶ τὸ 101 μ.Χ. Ἡ Ἐκκλησία μας ἑορτάζει τὴν μνήμην του τὴν 8ην Μαΐου.

Οἱ λοιποὶ  Ἀπόστολοι.
Καὶ οἱ ἄλλοι Ἀπόστολοι ἐξεπλήρωσαν μετὰ ζήλου καὶ δραστηριότητος τὸ ἀποστολικόν των ἔργον κηρύξαντες εἰς ὅλας τὰς χώρας τῆς Ἀνατολῆς καὶ ὑποστάντες ὅλοι μαρτυρικὸν θάνατον. Κατὰ τὰς ἀρχαίας παραδόσεις μέχρις Ἰνδιῶν ἔφθασεν ὁ Ἀπόστολος Θωμᾶς καὶ μέχρις Αἰθιοπίας ὁ Ἀπόστολος καὶ Εὐαγγελιστὴς Ματθαῖος. Ὁ Φίλιππος  ἐμαρτύρησεν εἰς Φρυγίαν τῆς Μ. Ἀσίας, ὁ Ναθαναὴλ  εἰς τὴν Ἀρμενίαν, ὁ Ἰάκωβος ὁ τοῦ Ἀλφαίου εἰς Αἴγυπτον, ὁ Θαδδαῖος ἤ Λεββαῖος εἰς Περσίαν, ὁ Σίμων  ὁ Ζηλωτὴς εἰς Βρεταννίαν καὶ ὁ Ματθίας εἰς Αἱθιοπίαν.
Ἡ μνήμη  των τιμᾶται ὑπὸ τῆς Ἐκκλησίας  μας εἰς χωριστὰς δι᾽ ἕνα ἕκαστον ἡμέρας, ἀλλὰ καὶ ὅλων μαζὶ τὴν 30ὴν Ἰουνίου.

15. Οἱ ἀδελφόθεοι  Ἰάκωβος καὶ Ἰούδας καὶ οἱ Εὐαγγελισταὶ Μᾶρκος καὶ Λουκᾶς.

Πλὴν τῶν δώδεκα Ἀποστόλων  καὶ τοῦ Ἀποστόλου Παύλου ἀποστολικὸν ἔργον ἐξεπλήρωσαν καὶ οἱ βοηθοὶ καὶ συνεργάται τῶν μαθητῶν τοῦ Σωτῆρος. Μεταξὺ τούτων  ἐξέχουσαν θέσιν κατέχουν οἱ δύο ἀδελφόθεοι Ἰάκωβος καὶ Ἰούδας καὶ οἱ Εὐαγγελισταὶ Μᾶρκος καὶ Λουκᾶς.
Ὁ Ἰάκωβος, τὸν ὁποῖον ἡ Ἐκκλησία  μας ὠνόμασεν Ἀπόστολον, ἐγένετο, ὅπως εἴδομεν, πρῶτος ἐπίσκοπος  Ἱεροσολύμων. Ἦτο πολὺ εὐσεβὴς καὶ  δίκαιος,  ἀνεδείχθη   εἷς  ἐκ  τῶν  στύλων  τῆς  πρώτης Ἐκκλησίας  καὶ  ἀπέθανε  διὰ λιθοβολισμοῦ εἰς τὰ  Ἱεροσόλυμα (62 μ.Χ.).
Ἔγραψε μίαν   Καθολικὴν  πρὸς  τοὺς  χριστιανοὺς   ἐπιστολήν, διὰ τῆς  ὁποίας διδάσκει  ὅτι  ὁ χριστιανὸς  διὰ τῶν  ἀγαθῶν  ἔργων πρέπει  νὰ ἀποδεικνύῃ  τὴν  πίστιν  του. Ἔγραψεν ἐπίσης  καὶ  μίαν «Λειτουργίαν»,  ἡ ὁποία εἶναι πολὺ ἐκτενὴς καὶ διὰ τοῦτο τελεῖται μίαν  μόνον φορὰν τὸ  ἔτος, κατὰ  τὴν  ἡμέραν  τοῦ ἑορτασμοῦ τῆς   μνήμης τοῦ Ἀποστόλου, δηλ. τὴν 23ην Ὀκτωβρίου.
Καὶ  ὁ ἀδελφόθεος ἐπίσης  Ἰούδας ἔγραψε Καθολικὴν πρὸς τοὺς χριστιανοὺς  Ἐπιστολήν,   περιλαμβανομένην   καὶ  ταύτην   εἰς  τὴν Καινὴν Διαθήκην.  Εἰς τὴν ἐπιστολὴν ταύτην συνιστᾷ εἰς τοὺς χριστιανοὺς  νὰ προφυλάσσωνται  ἀπὸ  τοὺς ψευδοδιδασκάλους τῆς Πίστεως.
Ὁ Εὐαγγελιστὴς Μᾶρκος.  Κατήγετο ἀπὸ τὰ  Ἱεροσόλυμα καὶ ἔγινε  χριστιανὸς  ὑπὸ τοῦ Ἀποστόλου  Πέτρου, τοῦ ὁποίου ὑπῆρξε μαθητής. Ἐδίδαξεν εἰς τὴν Αἴγυπτον, ἔνθα καὶ ἐμαρτύρησεν. Ἔγραψε τὸ δεύτερον Εὐαγγέλιον  χάριν τῶν ἐξ Ἐθνῶν χριστιανῶν κυρίως. Εἰς τοῦτο παρουσιάζει τὸν Ἰησοῦν Χριστὸν ὡς υἱὸν τοῦ Θεοῦ καὶ ἱδρυτὴν τῆς ἐπὶ τῆς γῆς βασιλείας Του.

Ὁ Εὐαγγελιστὴς Λουκᾶς ἦτο Ἐθνικὸς καὶ ἰατρὸς τὸ ἐπάγγελμα. Ἦτο ἐπίσης  κατὰ  τὴν  παράδοσιν καὶ  ζωγράφος. Ἔγινε χριστιανὸς ὑπὸ τοῦ Ἀποστόλου Παύλου, τὸν ὁποῖον συνώδευσεν, ὅπως εἴδομεν, εἰς περιοδείας του καὶ ἐσυντρόφευε κατὰ τὰς ἐν Ρώμῃ ταλαιπωρίας καὶ τὴν φυλάκισίν του.
Ἐκήρυξεν εἰς τὴν  Ἑλλάδα, τὴν  Δαλματίαν,  Ἰταλίαν,  Γαλλίαν, ἀπέθανε   δὲ  κατὰ   τὴν   παράδοσιν  μαρτυρικὸν  θάνατον   εἰς  τὴν Βοιωτίαν. Ἔγραψε τὸ τρίτον Εὐαγγέλιον,  ἐν τῷ ὁποίῳ παρουσιάζει τὸν  Χριστὸν  ὡς  Σωτῆρα  τοῦ  Κόσμου. Ὁ  ἴδιος  ἔγραψε  καὶ  τὰς Πράξεις τῶν  Ἀποστόλων   ὡς  συνέχειαν  τοῦ  Εὐαγγελίου   του· εἰς ταύτας  διηγεῖται τὴν  δρᾶσιν τῶν  Ἀποστόλων  καὶ κυρίως τῶν  δύο  «κορυφαίων» Πέτρου καὶ Παύλου.

Kindly Bookmark this Post using your favorite Bookmarking service:
!-